Vancomycin and glycopeptides
Vancomycin (Vancocin i leki generyczne); teicoplanin (Targocid); dalbavancin (Dalvance w USA / Xydalba w UE); oritavancin (Orbactiv, Kimyrsa); telavancin (Vibativ). Trzy ostatnie to „lipoglikopeptydy”
1Czym jest
Vancomycin wyizolowano w 1953 r. z bakterii glebowej z próbki błota z Borneo i zatwierdzono w 1958 r. Wczesne, zanieczyszczone serie („Mississippi mud”) powodowały uszkodzenia nerek i słuchu, więc lek odsunięto na boczny tor, gdy dominowały lepiej tolerowane penicyliny. Powróciła na pierwszy plan w latach 1980. wraz z rozprzestrzenianiem się metycylinoopornego Staphylococcus aureus (MRSA) i od dziesięcioleci jest standardowym leczeniem ciężkich zakażeń MRSA. Chemicznie jest to peptyd, ale bardzo nietypowy: siedem aminokwasów, z których pięć jest aromatycznych, usieciowanych w klatkę o kształcie kielicha i glikozylowanych. Enzymy ludzkie nie są w stanie jej rozłożyć, a jelito nie może jej wchłonąć.
Teicoplanin (1988, Europa i inne regiony; nigdy niezatwierdzona w USA) to pokrewny naturalny glikopeptyd o dłuższym okresie półtrwania. Lipoglikopeptydy to półsyntetyczne pochodne z lat 2000–2010, zaprojektowane do leczenia zakażeń skóry raz w tygodniu lub pojedynczą dawką. Enterokoki oporne na vancomycin (VRE) i gronkowce o pośredniej oporności pojawiły się pod koniec lat 1980–1990 i są obecnie problemem globalnym.
2Jak prawdopodobnie działa
3Co pokazują badania
Bakteriemia i zapalenie wsierdzia wywołane przez MRSA
Zakażenia skóry i tkanek miękkich
Szpitalne zapalenie płuc i zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną
Zakażenie Clostridioides difficile (vancomycin doustnie)
Zapalenie kości i szpiku oraz zakażenie protezy stawowej
4Zgłaszane działania niepożądane i interakcje
Opisywane w literaturze
Nefrotoksyczność jest głównym problemem vancomycin: ostre uszkodzenie nerek w mniej więcej 5–15% kuracji, a ryzyko gwałtownie rośnie przy stężeniach minimalnych powyżej 15–20 mg/L, przy jednoczesnym stosowaniu piperacillin-tazobactam, z aminoglikozydami oraz w stanach krytycznych. Reakcja infuzyjna na vancomycin (dawniej „zespół czerwonego człowieka”): zaczerwienienie, świąd i niedociśnienie wskutek uwalniania histaminy przy zbyt szybkim wlewie; zapobiega się jej, podając wlew przez co najmniej 60 minut. Ototoksyczność jest rzadka przy nowoczesnych preparatach. Neutropenia i trombocytopenia przy przedłużonych kuracjach; gorączka polekowa; DRESS i linijna IgA-zależna dermatoza pęcherzowa są rzadkie, ale udokumentowane. Teicoplanin powoduje mniej uszkodzeń nerek, ale częściej gorączkę polekową i wysypkę. Dalbavancin i oritavancin: nudności, ból głowy, reakcje infuzyjne; oritavancin sztucznie wydłuża laboratoryjne czasy krzepnięcia (aPTT, PT/INR) do 5 dni poprzez wiązanie odczynników fosfolipidowych, więc monitorowanie heparyny za pomocą aPTT jest niewiarygodne. Telavancin: zaburzenia smaku, pienisty mocz, nefrotoksyczność, wydłużenie odstępu QT oraz ostrzeżenie w ramce przed stosowaniem w ciąży na podstawie danych z badań rozwojowych na zwierzętach.Zgłaszane przez społeczność
nie udokumentowano.Teoretyczne. selekcja VRE i S. aureus o pośredniej wrażliwości na vancomycin przy powszechnym stosowaniu.
Interakcje. addytywna nefrotoksyczność z aminoglikozydami, piperacillin-tazobactam, amphotericin B, NLPZ, środkami kontrastowymi i ciclosporin; addytywna ototoksyczność z diuretykami pętlowymi i aminoglikozydami; oritavancin zakłóca testy krzepnięcia, hamuje CYP2C9/2C19 i umiarkowanie indukuje CYP3A4, z ostrzeżeniem dotyczącym warfarin.
Wskaźniki, które badacze zwykle monitorują
Zgodnie z wytycznymi i charakterystykami produktów:
| Wskaźnik | Dlaczego się go obserwuje |
|---|---|
| Stężenia vancomycin w surowicy (AUC/MIC lub stężenie minimalne) | podstawowe narzędzie monitorowania; obecny konsensus zakłada docelowe AUC/MIC 400–600 w ciężkich zakażeniach MRSA, z wykorzystaniem oprogramowania bayesowskiego, jeśli jest dostępne. |
| Kreatynina w surowicy i eGFR | na początku i co najmniej dwa razy w tygodniu podczas dożylnego podawania vancomycin, częściej w stanach krytycznych. |
| Pełna morfologia krwi | neutropenia i trombocytopenia przy kuracjach dłuższych niż około tydzień. |
| Posiewy krwi | powtarzane do uzyskania jałowości w bakteriemii. |
| Audiometria | wyłącznie przy przedłużonej terapii dużymi dawkami lub w skojarzeniu z innymi lekami ototoksycznymi. |
| Badania krzepnięcia | niewiarygodne do 5 dni po podaniu oritavancin; istotne, jeśli monitorowana jest heparyna. |
| Stężenia minimalne teicoplanin | w głębokich zakażeniach, z docelowym zakresem 20–40 mg/L †. |
Bezpłatne dla wszystkich. Informacje o bezpieczeństwie nigdy nie są płatne.
5Rekonstytucja i postępowanie
Produkty apteki szpitalnej. Fiolki vancomycin (od 500 mg do 10 g) rekonstytuuje się wodą jałową i rozcieńcza do stężenia 5 mg/mL lub niższego do wlewu trwającego co najmniej 60 minut lub dłużej przy dawkach powyżej 1 g; w niektórych ośrodkach stosuje się wlew ciągły. Lipoglikopeptydy rekonstytuuje się i rozcieńcza w 5% glukozie (dekstrozie) (oritavancin nie wolno mieszać z solą fizjologiczną) i podaje we wlewie trwającym od 30 minut (dalbavancin) do 3 godzin (oritavancin). Doustna vancomycin jest podawana w postaci kapsułek lub roztworu przygotowanego w aptece. Kalkulator nie ma tu zastosowania.
6Często badany razem z
Porównywana bezpośrednio z daptomycin, linezolid, ceftaroline i tedizolid. Łączona z rifampicin lub gentamicin w zakażeniach związanych z wyrobami medycznymi oraz z β-laktamami w badaniach dotyczących bakteriemii MRSA. Pokrewne peptydowe środki przeciwdrobnoustrojowe: daptomycin, polimyksyny, bacitracin, gramicidin oraz echinokandyny (profil #226) w przypadku grzybów.
Powiązania informacyjne. To nie są zalecenia łączenia.
7Status regulacyjny według regionu
| Region | Status (sprawdzono —) |
|---|---|
| Stany Zjednoczone | Vancomycin zatwierdzona przez FDA (1958, liczne leki generyczne; kapsułki doustne w zakażeniu C. difficile). Zatwierdzone: dalbavancin (2014), oritavancin (2014; jednogodzinna postać Kimyrsa 2021) i telavancin (2009). Teicoplanin nigdy niezatwierdzona |
| Unia Europejska | Vancomycin i teicoplanin dopuszczone do obrotu (teicoplanin w procedurach krajowych od 1988 r.). Dalbavancin (Xydalba) dopuszczona przez EMA w 2015 r. Oritavancin dopuszczona w 2015 r., pozwolenie na dopuszczenie do obrotu później wycofane przez firmę †. Pozwolenie dla telavancin wycofane w 2018 r. † |
| Wielka Brytania | Vancomycin, teicoplanin i dalbavancin dopuszczone do obrotu przez MHRA |
| Australia | Vancomycin i teicoplanin zarejestrowane przez TGA. Dalbavancin †; oritavancin i telavancin niezarejestrowane † |
| Republika Południowej Afryki (RPA) | Vancomycin i teicoplanin zarejestrowane przez SAHPRA. Lipoglikopeptydy † |
| Sport (WADA) | Niezakazane |
8Otwarte pytania
- Czy dawkowanie oparte na AUC rzeczywiście przewyższa dawkowanie oparte na stężeniu minimalnym pod względem wyników klinicznych, czy jedynie pod względem ograniczania uszkodzenia nerek?
- Czy pojedyncze dawki lipoglikopeptydów mogą bezpiecznie zastąpić tygodnie terapii dożylnej w zakażeniach kości, stawów i wewnątrznaczyniowych; trwają .
- Znaczenie kliniczne „pełzania MIC” (MIC creep) u S. aureus oraz to, kiedy zastąpić vancomycin alternatywą.
9Źródła
- 1Rybak MJ et al. (2020). Therapeutic monitoring of vancomycin for serious methicillin-resistant Staphylococcus aureus infections: a revised consensus guideline and review. Am J Health Syst Pharm. PubMed
- 2Fowler VG Jr et al. (2006). Daptomycin versus standard therapy for bacteremia and endocarditis caused by Staphylococcus aureus. NEJM. PubMed · DOI
- 3Tong SYC et al. (2020). Effect of vancomycin or daptomycin with vs without an antistaphylococcal β-lactam on mortality, bacteremia, relapse, or treatment failure in patients with MRSA bacteremia (CAMERA2). JAMA. PubMed · DOI
- 4Boucher HW et al. (2014). Once-weekly dalbavancin versus daily conventional therapy for skin infection (DISCOVER 1 and 2). NEJM. PubMed · DOI
- 5Corey GR et al. (2014). Single-dose oritavancin in the treatment of acute bacterial skin infections (SOLO I). NEJM. PubMed · DOI
- 6Rubinstein E et al. (2011). Telavancin versus vancomycin for hospital-acquired pneumonia due to Gram-positive pathogens (ATTAIN). Clin Infect Dis. PubMed · DOI
- 7Zar FA et al. (2007). A comparison of vancomycin and metronidazole for the treatment of Clostridium difficile-associated diarrhea, stratified by disease severity. Clin Infect Dis. PubMed · DOI
- 8Wunderink RG et al. (2012). Linezolid in methicillin-resistant Staphylococcus aureus nosocomial pneumonia: a randomized, controlled study (ZEPHyR). Clin Infect Dis. PubMed · DOI
- 9Levine DP (2006). Vancomycin: a history. Clin Infect Dis. PubMed · DOI
- 10Zeng D et al. (2016). Approved glycopeptide antibacterial drugs: mechanism of action and resistance. Cold Spring Harb Perspect Med. PubMed · DOI
Źródła są właśnie powiązywane z identyfikatorami PubMed/DOI; do tego czasu linki wyszukują cytowanie w PubMed.
† Nasi recenzenci weryfikują to z aktualnymi źródłami.
10Społeczność
Wątki i protokoły są widoczne dla członków. Dołączenie jest darmowe.
Działania niepożądane zgłaszane samodzielnie Faza 2
11Historia strony
Licencja CC BY-NC-SA 4.0. Znalazłeś błąd? Zgłoś go · Standardy redakcyjne — poprawki są tutaj odnotowywane.