Antigen-specific peptide immunotherapy

peptyd proinsuliny C19-A3 (MonoPepT1De), MultiPepT1De (podawanie wielu peptydów wyspowych), ATX-MS-1467 (cztery peptydy zasadowego białka mieliny), peptydy MBP; pokrewne: Diamyd/GAD65-alum (białko, a nie peptyd), IMCY-0098, NBI-6024, zmienione ligandy peptydowe

Odporność i bioregulatory
Czeka na recenzję medycznąEN ES DE FR PT IT NL PL ZH+ Obserwuj aktualizacje
Uwaga do tego profilu. To immunoterapie w fazie badań, podawane we wstrzyknięciach w ramach badań klinicznych pod nadzorem specjalistów. Żadna nie jest zatwierdzona, żadna nie jest dostępna poza badaniami i nic tutaj nie opisuje samodzielnego przygotowania. Nic na tej stronie nie jest powodem, by ktokolwiek zmieniał insulinoterapię lub leczenie modyfikujące przebieg choroby.

1Czym jest

Zarówno cukrzyca typu 1, jak i stwardnienie rozsiane to choroby, w których limfocyty T atakują znany, konkretny cel tkankowy — w pierwszym przypadku produkujące insulinę komórki beta, w drugim osłonkę mielinową. Każda zatwierdzona immunoterapia w tych schorzeniach działa przez tłumienie lub niszczenie szerokich fragmentów układu odpornościowego, z wynikającym z tego ryzykiem zakażeń i nowotworów. Immunoterapia peptydowa swoista antygenowo to próba zrobienia czegoś zasadniczo innego: podania dokładnie tego epitopu, który rozpoznają autoreaktywne limfocyty T, w sposób przywracający tolerancję wobec niego, i pozostawienia wszystkiego innego w spokoju.

To ta sama logika indukowania tolerancji co w peptydowej immunoterapii alergenowej (profil 239), zastosowana do autoimmunizacji. Atrakcyjność jest oczywista, a dowody wczesne. Dwa programy są na tyle zaawansowane, by opisać je rzetelnie: prace nad peptydem proinsuliny w cukrzycy typu 1 oraz ATX-MS-1467 w stwardnieniu rozsianym.

Warto zauważyć, że lepiej znany produkt GAD65-alum (Diamyd) jest całym białkiem rekombinowanym z adiuwantem glinowym, a nie peptydem, i leży poza tym profilem — wspomina się o nim, ponieważ jego niejednoznaczna historia w fazie 2 i fazie 3 jest częścią tej samej opowieści o terapii swoistej antygenowo w cukrzycy typu 1.


2Jak prawdopodobnie działa

Krótki peptyd autoantygenu wstrzyknięty śródskórnie bez adiuwantu jest prezentowany na MHC klasy II w braku sygnału zagrożenia.
Autoreaktywne limfocyty T CD4+, napotykając swój epitop w tych warunkach, są kierowane w stronę anergii, delecji lub fenotypu regulatorowego, a nie funkcji efektorowej.
Wyindukowane limfocyty T regulatorowe wytwarzające IL-10 tłumią odpowiedzi miejscowo, w tym wobec innych epitopów tej samej tkanki (supresja powiązana) — co jest ważne, bo w chwili rozpoznania którejkolwiek z tych chorób odpowiedź autoimmunologiczna rozszerzyła się już daleko poza pierwszy epitop.
W cukrzycy typu 1 oczekiwanym następstwem klinicznym jest zachowanie resztkowej funkcji komórek beta, mierzonej peptydem C, u osób świeżo rozpoznanych.
W stwardnieniu rozsianym jest nim zmniejszona aktywność zapalna, mierzona liczbą nowych zmian wzmacniających się po gadolinie w MRI.
Dawka i schemat są kluczowe i obosieczne: w modelach zwierzęcych niewłaściwa dawka lub częstość podawania tego samego peptydu może rozszerzyć populację efektorowych limfocytów T i pogorszyć chorobę. Nie jest to obawa teoretyczna — to centralne pytanie o bezpieczeństwo całego podejścia.
Postać ogólna: określony peptyd celowo pokazywany układowi odpornościowemu, aby wywołać odpowiedź przeciwko niemu lub — przy innych dawkach i schematach — nauczyć tolerancji wobec niego.Schemat — nie w skali

3Co pokazują badania

Cukrzyca typu 1, peptyd proinsuliny (MonoPepT1De)

W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu fazy 1b u 27 dorosłych w ciągu 100 dni od rozpoznania cukrzycy typu 1 podawano 10 µg peptydu proinsuliny C19-A3 śródskórnie co 2 lub 4 tygodnie przez 6 miesięcy. Było bezpieczne, bez przyspieszenia utraty komórek beta. Stymulowany peptyd C utrzymywał się u leczonych uczestników przez 12 miesięcy, podczas gdy w grupie placebo spadał, a uczestnicy z grupy placebo wymagali rosnących dawek insuliny, czego nie obserwowano u leczonych. Markery immunologiczne przesunęły się w stronę profilu regulatorowego (Alhadj Ali 2017, Science Translational Medicine). To badanie fazy 1b na 27 osobach, którego głównym celem było bezpieczeństwo; wynik dotyczący peptydu C jest zachęcający i nie wolno go przedstawiać jako skuteczności. [1]

Cukrzyca typu 1, wiele peptydów wyspowych (MultiPepT1De)

Badanie fazy 1b rozszerzyło to podejście na pulę sześciu peptydów z proinsuliny, GAD65, IA-2 i IGRP, zgodnie z rozumowaniem, że celowanie w kilka epitopów lepiej odpowiada rozprzestrzenieniu rzeczywistej odpowiedzi autoimmunologicznej. Opisano je jako bezpieczne i wykonalne w małej kohorcie, bez dowodów na przyspieszenie choroby. Wyłącznie bezpieczeństwo i wykonalność; brak twierdzeń o skuteczności (grupa Alhadj Ali / Dayana, King's College London).
Ocena: B / A (negative)

Cukrzyca typu 1, inne konstrukty peptydowe

NBI-6024, zmieniony ligand peptydowy epitopu insuliny B9-23, nie zachował peptydu C w badaniu randomizowanym. Dla IMCY-0098, „Imotopu” pochodzącego z proinsuliny, opisano dane o bezpieczeństwie i odpowiedzi immunologicznej z wczesnej fazy. Żadna terapia swoista antygenowo nie wykazała dotąd rozstrzygającej korzyści w fazie 3 w cukrzycy typu 1; jedyną zatwierdzoną immunoterapią modyfikującą przebieg tej choroby jest teplizumab, przeciwciało anty-CD3, które działa szeroko, a nie swoiście antygenowo.

Stwardnienie rozsiane, ATX-MS-1467

To mieszanina czterech peptydów zasadowego białka mieliny, wybranych jako epitopy rozpoznawane przez autoreaktywne limfocyty T w kontekstach ograniczonych przez HLA-DR. W otwartym badaniu fazy 2a w rzutowym stwardnieniu rozsianym stosowano śródskórną eskalację dawki, a następnie podtrzymywanie, i opisano zmniejszenie liczby nowych zmian wzmacniających się po gadolinie w MRI w porównaniu z własnym stanem wyjściowym każdego pacjenta przed leczeniem, przy dobrej tolerancji (Chataway 2018, Neurology). Kluczowym ograniczeniem jest to, że badanie było otwarte i porównywało wyniki z własnymi stanami wyjściowymi pacjentów, a nie z ramieniem placebo, w chorobie o wyraźnej spontanicznej zmienności aktywności w MRI — pozornego efektu nie da się więc oddzielić od regresji do średniej. Program nie przeszedł do pozytywnego badania randomizowanego, a pierwotny licencjodawca zwrócił prawa †. [2]
Ocena: B (reasonably solid)

Prace mechanistyczne u ludzi

W obu chorobach badania powtarzalnie wykazywały zamierzone zmiany immunologiczne: indukcję swoistych antygenowo limfocytów T regulatorowych wytwarzających IL-10, zmniejszone odpowiedzi interferonu gamma na antygen docelowy, a w pracach nad cukrzycą przesunięcie stosunku IL-10 do interferonu gamma. Podobnie jak w peptydowej terapii alergenowej, immunologia jest bardziej przekonująca niż dowody kliniczne.
Bez oceny

Czego nie wykazano — powiedziane wprost

Żadna peptydowa immunoterapia swoista antygenowo nie wykazała korzyści w pozytywnym, odpowiednio licznym, randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu fazy 3 ani w cukrzycy typu 1, ani w stwardnieniu rozsianym. Wszystkie powyższe dowody kliniczne pochodzą z badań obejmujących od około 20 do 40 uczestników, z których kilka było otwartych.

4Zgłaszane działania niepożądane i interakcje

Opisywane w literaturze

najczęściej zgłaszane zdarzenia są miejscowe — rumień, świąd i stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, zwykle łagodne. Zdarzenia systemowe były rzadkie i na ogół łagodne w opublikowanych kohortach. Co najważniejsze, tego, co te badania miały wykryć — przyspieszenia leżącej u podstaw choroby autoimmunologicznej — nie zaobserwowano: brak nadmiernej utraty komórek beta w badaniach nad cukrzycą i brak wzrostu liczby rzutów ani aktywności w MRI, które można by przypisać leczeniu, w pracach nad stwardnieniem rozsianym. Liczby są małe, a obserwacja krótka, więc „nie zaobserwowano” nie znaczy „wykluczono”.

Zgłaszane przez społeczność

Stosowanie w społeczności: praktycznie nieudokumentowane. To produkty dostępne wyłącznie w badaniach.

Teoretyczne. głównym ryzykiem teoretycznym jest to z modeli zwierzęcych — że podanie peptydu w niewłaściwej dawce lub według niewłaściwego schematu rozszerza populację limfocytów T efektorowych, a nie regulatorowych, i pogarsza chorobę. Nadwrażliwość na podany peptyd oraz, w kontekście stwardnienia rozsianego, wywołanie odpowiedzi encefalitogennych to kolejne obawy teoretyczne, które skłoniły do ostrożnej eskalacji dawki.

Interakcje. należałoby oczekiwać, że jednoczesne leczenie immunosupresyjne lub immunomodulujące modyfikujące przebieg choroby zmienia mechanizm tolerancji, i w tych badaniach było ono zwykle wykluczane lub kontrolowane. W cukrzycy typu 1 zapotrzebowanie na insulinę i kontrola glikemii stanowią kontekst kliniczny i były śledzone; nic w tym profilu nie jest powodem do zmiany insulinoterapii.

Wskaźniki, które badacze zwykle monitorują

Z protokołów badań:

WskaźnikDlaczego się go obserwuje
Stymulowany peptyd C i peptyd C na czczo (test tolerancji mieszanego posiłku)standardowy pomiar resztkowej funkcji komórek beta i główny marker skuteczności w badaniach immunoterapii cukrzycy typu 1. Te badania budowane są wokół zachowania peptydu C, a nie HbA1c.
HbA1c, dawka insuliny na kg na dobę oraz HbA1c skorygowane o dawkę insuliny (IDAA1c)kliniczny kontekst glikemiczny; zapotrzebowanie na insulinę jest praktycznym sygnałem zachowania komórek beta.
Autoprzeciwciała wyspowe (GAD, IA-2, ZnT8, insulina)charakterystyka choroby, a nie marker odpowiedzi na leczenie.
Genotyp HLA klasy II (DR4/DQ8 i pokrewne)od niego zależy prezentacja epitopu; kryterium kwalifikacji w pracach z peptydami.
Profil cytokin swoistych antygenowo limfocytów T, w szczególności stosunek IL-10 do interferonu gamma, oraz częstość limfocytów T regulatorowychmechanistyczny odczyt tego, czy tolerancja została wyindukowana.
Nowe i powiększające się zmiany T2 wzmacniające się po gadolinie w MRIgłówny marker aktywności w pracach nad stwardnieniem rozsianym i pomiar, którego spontaniczna zmienność utrudnia interpretację wyników badań otwartych.
Częstość rzutów i EDSS (rozszerzona skala niewydolności ruchowej)kliniczne punkty końcowe w stwardnieniu rozsianym.
Ocena miejsca wstrzyknięcia, w tym reakcji opóźnionychgłówne obserwowane zdarzenie niepożądane w obu programach.
Morfologia krwi (CBC), panel metaboliczny (CMP) i standardowe badania bezpieczeństwarutynowe monitorowanie; w żadnym z programów nie zgłoszono systemowej toksyczności laboratoryjnej.

Bezpłatne dla wszystkich. Informacje o bezpieczeństwie nigdy nie są płatne.


5Postać i kontekst podawania

Dostarczany jako przechowywany w lodówce, bezadiuwantowy wodny roztwór peptydu, przygotowywany przez aptekę badania klinicznego i podawany przez personel kliniki jako śródskórne wstrzyknięcie o małej objętości, według ściśle określonego schematu — co dwa lub cztery tygodnie przez sześć miesięcy w badaniach nad cukrzycą oraz według starannie eskalowanego, a potem podtrzymywanego schematu w badaniu nad stwardnieniem rozsianym. Brak adiuwantu jest zamierzony: należałoby oczekiwać, że dodanie sygnału zagrożenia zaszczepi, a nie wywoła tolerancję, co jest przeciwieństwem zamiaru. Dawka i odstęp nie są szczegółami ubocznymi, lecz głównymi czynnikami decydującymi o tym, czy efektem będzie tolerancja, czy uczulenie — dlatego żadnej z podanych tu dawek nie należy traktować jako przenośnej na jakikolwiek inny kontekst. Nie istnieje wersja tych produktów przygotowywana samodzielnie ani recepturowo, ani żadne obliczenie dawki, które byłoby właściwe do opublikowania.


6Często badany razem z

W cukrzycy typu 1: insulinoterapia (standard opieki przez cały czas), teplizumab i inne szerokie immunoterapie jako komparatory w szerszym ujęciu, GAD65-alum (terapia antygenem białkowym). W stwardnieniu rozsianym: zatwierdzone terapie modyfikujące przebieg choroby jako standard opieki i kontekst porównawczy. Pokrewne koncepcyjnie: peptydowa immunoterapia alergenowa (profil 239) — ten sam mechanizm indukowania tolerancji w alergii.

Powiązania informacyjne. To nie są zalecenia łączenia.


7Status regulacyjny według regionu

RegionStatus (sprawdzono —)
Stany ZjednoczoneNiezatwierdzone przez FDA; w fazie badań w obu wskazaniach
Unia EuropejskaNiedopuszczone do obrotu
Wielka BrytaniaBez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. Główny program peptydowy w cukrzycy typu 1 to brytyjska praca akademicka †
AustraliaNiezatwierdzone
Republika Południowej Afryki (RPA)Niezarejestrowane w SAHPRA
SportNie figuruje na liście WADA; brak zastosowania dla wydolności

8Otwarte pytania

  • Czy jeden epitop, czy choćby pula sześciu, może kontrolować odpowiedź autoimmunologiczną, która w chwili rozpoznania rozprzestrzeniła się już na wiele epitopów?
  • Jaka dawka i jaki odstęp indukują u ludzi tolerancję, a nie uczulenie? Modele zwierzęce pokazują oba wyniki dla tego samego peptydu, a poszukiwanie dawki u ludzi jest wciąż na wczesnym etapie.
  • Czy aby podejście to w ogóle zadziałało, trzeba je zastosować przed klinicznym początkiem choroby — u osób z obecnymi przeciwciałami, ale z prawidłową glikemią?
  • Czy którykolwiek z tych programów dotrze do randomizowanej fazy 3, czy też tolerancja swoista antygenowo w autoimmunizacji przejdzie zamiast tego na dostarczanie komórkowe i nanocząstkowe?

9Źródła

  1. 1Alhadj Ali M et al. (2017). Metabolic and immune effects of immunotherapy with proinsulin peptide in human new-onset type 1 diabetes. Science Translational Medicine. DOI
  2. 2Chataway J et al. (2018). Effects of ATX-MS-1467 immunotherapy over 16 weeks in relapsing multiple sclerosis. Neurology. PubMed · DOI
  3. 3Streeter HB et al. (2015). Preclinical development and first-in-human study of ATX-MS-1467 for immunotherapy of MS. Neurology: Neuroimmunology & Neuroinflammation. PubMed · DOI
  4. 4Thrower SL et al. (2009). Proinsulin peptide immunotherapy in type 1 diabetes: report of a first-in-man phase I safety study. Clinical and Experimental Immunology. PubMed · DOI
  5. 5Dayan CM et al. (2019). Changing the landscape for type 1 diabetes: the first step to prevention. Lancet. PubMed · DOI
  6. 6Larché M, Wraith DC (2005). Peptide-based therapeutic vaccines for allergic and autoimmune diseases. Nature Medicine. PubMed · DOI
  7. 7ClinicalTrials.gov. NCT02620332 (MultiPepT1De) and NCT01973491 (ATX-MS-1467) trial records. PubMed

Źródła są właśnie powiązywane z identyfikatorami PubMed/DOI; do tego czasu linki wyszukują cytowanie w PubMed.

† Nasi recenzenci weryfikują to z aktualnymi źródłami.


10Społeczność

Wątki i protokoły są widoczne dla członków. Dołączenie jest darmowe.

Działania niepożądane zgłaszane samodzielnie Faza 2

Na razie za mało danych. Ten związek zapisywało przez 4+ tygodnie 0 z 50 wymaganych członków. Poniżej 50 nie pokazujemy niczego, aby nikogo nie dało się zidentyfikować.

11Historia strony

31 paź 2026Profile published — awaiting medical review

Licencja CC BY-NC-SA 4.0. Znalazłeś błąd? Zgłoś go · Standardy redakcyjne — poprawki są tutaj odnotowywane.