Setmelanotide

Imcivree, RM-493, BIM-22493

Metabolisme & gewicht
Wacht op medische beoordelingEN ES DE FR PT IT NL PL ZH+ Volgen voor updates
Opmerking bij dit profiel. Setmelanotide is een goedgekeurd geneesmiddel op recept voor specifieke zeldzame genetische vormen van obesitas en, in de VS, verworven hypothalame obesitas; het is geen stof die alleen voor onderzoek bestemd is en geen algemeen afslankmiddel. Deze pagina legt de gepubliceerde wetenschap uit. Voor gebruik buiten een recept om, of bij mensen zonder een bevestigde diagnose die onder de goedkeuring valt, is er geen bewijs van voordeel, en het brengt de hieronder besproken risico's met zich mee.

1Wat het is

Setmelanotide is het eerste geneesmiddel dat obesitas behandelt door een specifiek defect signaal te herstellen in plaats van in te grijpen op de algemene eetlustfysiologie. Bij een klein aantal mensen verstoren mutaties in de genen POMC, PCSK1 of LEPR, of het Bardet-Biedl-syndroom, de route waarlangs leptine de hersenen laat weten dat de energievoorraden vol zijn. De laatste stap van die route is de MC4R-receptor, en bij deze aandoeningen is die intact maar wordt hij nooit geactiveerd. Setmelanotide activeert hem rechtstreeks. Eerdere MC4R-agonisten faalden omdat ze ook de bloeddruk verhoogden; setmelanotide is zo ontworpen dat dit wordt vermeden, al behoudt het genoeg activiteit op de huidreceptor MC1R om huid en haar donkerder te maken. Het werd ontwikkeld door Rhythm Pharmaceuticals en in november 2020 door de FDA goedgekeurd.


2Hoe het vermoedelijk werkt

Normale fysiologie. leptine → POMC-neuronen in de nucleus arcuatus → α-MSH → MC4R-neuronen in de nucleus paraventricularis → minder honger, hoger energieverbruik.
Genetische obesitas. Bij POMC- of PCSK1-deficiëntie wordt geen α-MSH aangemaakt; bij LEPR-deficiëntie ‘horen’ POMC-neuronen leptine nooit; bij het Bardet-Biedl-syndroom verhinderen defecten in de cilia dat het signaal de MC4R-neuronen bereikt. In alle gevallen werkt de MC4R-receptor zelf nog.
Setmelanotide. bindt rechtstreeks aan MC4R en omzeilt zo het defect stroomopwaarts. Hongerscores dalen binnen enkele dagen; het gewicht volgt in de loop van maanden.
Biologie van de bijwerkingen. resterende MC1R-activiteit veroorzaakt hyperpigmentatie; MC4R-activiteit in circuits in het ruggenmerg en de hersenstam verklaart spontane erecties en effecten op seksuele opwinding; MC4R-gemedieerde effecten op de stemming worden gemonitord.
Een MC4R-selectieve agonist die in de hypothalamus werkt. Het grijpt in na het leptinesignaal, zodat het nog werkt waar die route hogerop onderbroken is — en daarom is het goedgekeurd voor specifieke genetische obesitassyndromen en niet voor obesitas in het algemeen.Schematisch — niet op schaal

3Wat het onderzoek laat zien

Obesitas door POMC/PCSK1- en LEPR-deficiëntie

Een proof of concept bij twee volwassenen met POMC-deficiëntie leverde in ongeveer een jaar een gewichtsverlies van 51 kg en 20.5 kg op (Kühnen 2016, NEJM). Cruciale eenarmige fase 3-studies met een placebogecontroleerde stopfase van 8 weken: 80% (8/10) van de deelnemers met POMC/PCSK1 en 45% (5/11) van de deelnemers met LEPR bereikten na één jaar ≥10% gewichtsverlies, met grote dalingen in hongerscores; tijdens de geblindeerde placebo-stopfase kwam het gewicht terug (Clément 2020, Lancet Diabetes Endocrinol). Honger is de uitkomst die het sterkst reageert; in verlengingsstudies zet het gewichtsverlies zich in een trager tempo voort. [1][3]

Bardet-Biedl-syndroom

Fase 3-studie (n=38 inclusief Alström-syndroom; placebogecontroleerde periode van 14 weken, daarna open label): ongeveer een derde van de BBS-deelnemers van ≥12 jaar bereikte ≥10% gewichtsverlies na 52 weken, met een gemiddelde BMI-daling van ~8–9% en minder honger (Haqq 2022, Lancet Diabetes Endocrinol). Goedgekeurd voor BBS in 2022. [4]
Beoordeeld: B/A

Verworven hypothalame obesitas

In een open-label fase 2-studie bij 18 mensen met obesitas na hypothalame schade (tumoren, chirurgie) daalde het gemiddelde BMI in 16 weken met ~15% (Roth 2024, Lancet Diabetes Endocrinol). Fase 3 (TRANSCEND) meldde in 2025 positieve topline-resultaten †. Door de FDA goedgekeurd voor verworven hypothalame obesitas op 2026-03-19. [5]
Beoordeeld: B/A (weak)

Heterozygote varianten in de MC4R-route en algemene obesitas

Responsen bij heterozygote dragers zijn kleiner en wisselend; bij mensen met gewone obesitas zonder defect in de route lieten vroegefasestudies slechts bescheiden gewichtsverlies zien en werd het programma niet voortgezet (Collet 2017, Mol Metab, en bedrijfsrapporten). [6]

4Gemelde bijwerkingen en interacties

Gemeld in de literatuur

Vaak (literatuur; gepoolde trials). reacties op de injectieplaats (~96%), hyperpigmentatie van de huid (~78%; donkerder worden van huid, moedervlekken en haar, meestal omkeerbaar), misselijkheid (~56%), hoofdpijn, diarree, buikpijn, rugpijn, vermoeidheid, braken, depressie (~26%), infectie van de bovenste luchtwegen, spontane peniserecties (~23% van de mannen), seksuele bijwerkingen bij vrouwen, verstoring van de seksuele opwinding.

Ernstig / waarschuwingen. depressie en suïcidale gedachten (monitoren; overweeg te stoppen als symptomen optreden); verstoring van de seksuele opwinding en langdurige erecties (zoek hulp bij erecties die >4 h aanhouden); hyperpigmentatie die een melanoom maskeert, daarom wordt een volledig huidonderzoek vóór en periodiek tijdens de behandeling aanbevolen. Het conserveermiddel benzylalcohol is een aandachtspunt bij zeer jonge kinderen en pasgeborenen. Geen cardiovasculair signaal (bloeddruk en hartslag onveranderd in trials), in tegenstelling tot eerdere MC4R-agonisten.

Door de community gemeld

vrijwel niets; dit is een geneesmiddel op recept voor een zeer kleine populatie.

Theoretisch. onbekende effecten tijdens de zwangerschap; risico op onterecht gebruik bij gewone obesitas, waar het voordeel minimaal is.

Interacties. geen formele studies; wordt niet gemetaboliseerd door CYP-enzymen, dus farmacokinetische interacties zijn onwaarschijnlijk. Additieve seksuele bijwerkingen met PDE5-remmers of bremelanotide zijn aannemelijk.

Markers die onderzoekers vaak volgen

Volgens de productinformatie en trialprotocollen:

MarkerWaarom ze gevolgd wordt
Lichaamsgewicht, BMI (BMI-Z bij kinderen) en hongerscoresde primaire uitkomstmaten; de productinformatie adviseert te stoppen als er na ~12–16 weken op de maximale dosis geen betekenisvolle respons is.
Volledig huidonderzoekbij aanvang en periodiek, omdat hyperpigmentatie een melanoom kan maskeren of het uiterlijk van moedervlekken kan veranderen.
Screening op depressie en suïcidaliteitbij aanvang en bij elk bezoek.
Bloeddruk en hartslagonveranderd in trials, maar de geschiedenis van de stofklasse rechtvaardigt het bijhouden ervan.
HbA1c, nuchtere glucose, lipidenprofielmetabole uitkomsten die op gewichtsverlies volgen.
Groeisnelheid (kinderen)gemonitord bij pediatrisch gebruik.
Genetische bevestiginggeen monitoringmarker, maar de allerbelangrijkste voorwaarde: zonder een bevestigde variant in de route of een BBS-diagnose is het bewijs niet van toepassing.

Gratis voor iedereen. Veiligheidsinformatie staat nooit achter een betaalmuur.


5Reconstitutie en hantering

Geleverd als oplossing van 10 mg/mL voor meervoudig gebruik; geen . Doses worden opgetrokken met een spuit van 1 mL van het insulinetype: 0.5 mg = 0.05 mL, 1 mg = 0.1 mL, 2 mg = 0.2 mL, 3 mg = 0.3 mL. geïnjecteerd in buik, dij of arm aan het begin van de dag, met afwisseling van injectieplaatsen. Door de kleine volumes zijn afleesfouten op de spuit het belangrijkste risico.

Openen in calculator, vooraf ingevuld →

6Vaak samen onderzocht met

α-MSH (het natuurlijke ligand, deze batch), Melanotan II en bremelanotide/PT-141 (niet-selectieve melanocortine-agonisten; bremelanotide is goedgekeurd voor hypoactieve seksuele verlangensstoornis), afamelanotide (MC1R-selectief, voor erytropoëtische protoporfyrie), GLP-1-agonisten (semaglutide, tirzepatide — vergeleken in discussies over obesitasbehandeling, niet gecombineerd in trials), metreleptin (voor leptinedeficiëntie, een andere stap in dezelfde route).

Informatieve kruisverwijzingen. Geen aanbevelingen voor combinaties.


7Regelgevingsstatus per regio

RegioStatus (gecontroleerd op —)
Verenigde StatenDoor de FDA goedgekeurd (Imcivree) voor chronisch gewichtsbeheer bij obesitas door POMC-, PCSK1- of LEPR-deficiëntie (2020; leeftijd ≥2 sinds 2024), Bardet-Biedl-syndroom (2022) en verworven hypothalame obesitas (2026-03-19). Niet goedgekeurd voor gewone obesitas of heterozygote varianten
Europese UnieDoor het EMA toegelaten (Imcivree) voor POMC/PCSK1/LEPR-deficiëntie (2021) en Bardet-Biedl-syndroom (2022), leeftijd ≥6 †
Verenigd KoninkrijkVergund door het MHRA; toegang via de NHS op basis van NICE voor BBS en de genetische deficiënties †
AustraliëRegistratiestatus bij de TGA †
Zuid-AfrikaNiet geregistreerd †
SportOp de beoordelingsdatum niet specifiek vermeld door WADA †

8Open vragen

  • Welke heterozygote patiënten of patiënten met een ‘variant van onzekere betekenis’ er baat bij hebben, als dat al zo is.
  • Langetermijnveiligheid van chronische MC4R-activatie, vooral veranderingen in stemming en pigmentatie over tientallen jaren.
  • Of de Amerikaanse goedkeuring voor verworven hypothalame obesitas (2026) in andere regio's zal worden gevolgd, wat de groep die in aanmerking komt aanzienlijk zou vergroten.

9Referenties

  1. 1Kühnen P et al. (2016). Proopiomelanocortin deficiency treated with a melanocortin-4 receptor agonist. N Engl J Med. PubMed · DOI
  2. 2Clément K et al. (2018). MC4R agonism promotes durable weight loss in patients with leptin receptor deficiency. Nat Med. PubMed · DOI
  3. 3Clément K et al. (2020). Efficacy and safety of setmelanotide, an MC4R agonist, in individuals with severe obesity due to LEPR or POMC deficiency: single-arm, open-label, multicentre, phase 3 trials. Lancet Diabetes Endocrinol. PubMed
  4. 4Haqq AM et al. (2022). Efficacy and safety of setmelanotide, a melanocortin-4 receptor agonist, in patients with Bardet-Biedl syndrome and Alström syndrome: a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial with an open-label period. Lancet Diabetes Endocrinol. PubMed
  5. 5Roth CL et al. (2024). Setmelanotide for the treatment of acquired hypothalamic obesity: a phase 2, open-label, multicentre trial. Lancet Diabetes Endocrinol. PubMed
  6. 6Collet TH et al. (2017). Evaluation of a melanocortin-4 receptor (MC4R) agonist (setmelanotide) in MC4R deficiency. Mol Metab. PubMed · DOI
  7. 7Imcivree prescribing information (US) and SmPC (EU), current versions. PubMed

Referenties worden gekoppeld aan PubMed-/DOI-identificatoren; tot die tijd zoeken links de bronvermelding op in PubMed.

† Wordt door onze beoordelaars gecontroleerd aan de hand van actuele bronnen.


10Community

Discussies en protocollen zijn zichtbaar voor leden. Lid worden is gratis.

Zelf gemelde bijwerkingen Fase 2

Nog niet genoeg gegevens. 0 van de 50 benodigde leden hebben deze stof 4+ weken gelogd. Onder de 50 tonen we niets, zodat niemand herkenbaar is.

11Paginageschiedenis

26 okt 2026Profile published — awaiting medical review

Gelicentieerd onder CC BY-NC-SA 4.0. Een fout gevonden? Meld het · Redactionele normen — correcties worden hier vastgelegd.