gp100 peptide vaccine

gp100:209–217(210M), g209-2M, gp100 209-2M, g280-9V, MDX-1379 (szczepionka gp100 zastosowana jako ramię kontrolne w badaniu rejestracyjnym ipilimumab); białko macierzyste gp100 / PMEL / białko premelanosomalne

Onkologia i obrazowanie
Czeka na recenzję medycznąEN ES DE FR PT IT NL PL ZH+ Obserwuj aktualizacje
Uwaga do tego profilu. Szczepionka peptydowa gp100 to eksperymentalna immunoterapia nowotworowa, którą podawano wyłącznie w ramach badań klinicznych, pod nadzorem onkologicznym, zwykle razem z wysokodawkową interleukiną-2 na oddziale z możliwością intensywnej terapii. To nie jest produkt, który ktokolwiek pozyskuje lub stosuje poza badaniem klinicznym, i nic tutaj nie opisuje samodzielnego przygotowywania.

1Czym jest

gp100 (nazywane też PMEL) to prawidłowe białko wchodzące w skład aparatu wytwarzania barwnika w melanocytach. Komórki czerniaka, które pochodzą od melanocytów, zwykle zawierają go bardzo dużo, więc fragmenty gp100 pojawiają się na ich powierzchni związane z cząsteczkami HLA klasy I. W latach 1990. badacze z amerykańskiego National Cancer Institute wskazali dziewięcioaminokwasowy fragment w pozycjach 209–217 jako jeden z elementów rozpoznawanych przez ludzkie limfocyty T, a następnie go ulepszyli: zamiana jednej reszty (treoniny na metioninę w pozycji 210) powoduje, że peptyd wiąże się z HLA-A*02:01 znacznie silniej, dając analog ze zmodyfikowaną resztą zakotwiczającą „210M”, stosowany w niemal wszystkich badaniach.

Szczepionka jest więc produktem bardzo prostym — jeden krótki syntetyczny peptyd zmieszany z adiuwantem olejowym — i stała się najszerzej badaną peptydową szczepionką przeciwnowotworową epoki przed inhibitorami punktów kontrolnych. Działa wyłącznie u osób, które mają HLA-A*02:01, czyli u około 40–50% osób pochodzenia europejskiego i u mniejszej części większości innych populacji.


2Jak prawdopodobnie działa

Krótki peptyd klasy I wstrzyknięty w depot Montanide jest wychwytywany i prezentowany przez komórki prezentujące antygen w miejscu wstrzyknięcia i w spływowym węźle chłonnym.
Swoiste dla gp100 limfocyty T CD8+, które u większości osób już występują z niską częstością, namnażają się i nabywają funkcji efektorowej.
Te limfocyty T krążą w organizmie i tam, gdzie dotrą do guza, niszczą komórki czerniaka prezentujące ten sam peptyd.
W badaniu rejestracyjnym dodano wysokodawkową IL-2 jako ogólnoustrojowy czynnik wzrostu limfocytów T, w oparciu o rozumowanie, że szczepionka dostarcza swoistości, a IL-2 zapewnia namnożenie.
Dziewięcioaminokwasowy fragment antygenu czerniaka gp100 z adiuwantem. Prezentowany na komórce dendrytycznej, uczy cytotoksyczne limfocyty T rozpoznawać niosące go melanocyty.Schemat — nie w skali

Utrzymującym się problemem krótkich peptydów klasy I jest to, że mogą być prezentowane bezpośrednio przez komórki, które nie są profesjonalnymi komórkami prezentującymi antygen, co może prowadzić do tolerancji limfocytów T, a nie do ich aktywacji. To jeden z głównych powodów, dla których dziedzina przeszła do dłuższych peptydów syntetycznych (zob. profil 238).


3Co pokazują badania

Czerniak z przerzutami, z wysokodawkową IL-2

Randomizowane badanie fazy 3 u 185 pacjentów z zaawansowanym czerniakiem i obecnością HLA-A*02:01 porównywało gp100:209–217(210M) w Montanide plus wysokodawkową IL-2 z wysokodawkową IL-2 w monoterapii. W ramieniu ze szczepionką uzyskano wyższy odsetek obiektywnych odpowiedzi (16% vs 6%) i dłuższe przeżycie wolne od progresji (około 2.2 vs 1.6 miesiąca), przy różnicy medianowego przeżycia całkowitego, która była sugestywna, ale nie była pierwszorzędowym punktem końcowym (Schwartzentruber 2011, NEJM). Pozostaje to jedyne pozytywne badanie randomizowane jakiejkolwiek peptydowej szczepionki przeciwnowotworowej w czerniaku. Było krytykowane, ponieważ odsetek odpowiedzi w ramieniu kontrolnym był niższy niż w historycznych doświadczeniach z IL-2 oraz ponieważ bezwzględne korzyści były niewielkie. [1]
Ocena: A (negative)

Czerniak z przerzutami, w monoterapii

W badaniu, które doprowadziło do rejestracji ipilimumab, szczepionka peptydowa gp100 służyła jako aktywny komparator. Pacjenci otrzymujący wyłącznie gp100 mieli medianę przeżycia całkowitego około 6.4 miesiąca wobec około 10.1 miesiąca przy ipilimumab; dodanie gp100 do ipilimumab nie poprawiło wyników w porównaniu z ipilimumab w monoterapii (Hodi 2010, NEJM). Innymi słowy, największe doświadczenie randomizowane z tą szczepionką nie wykazało żadnej z niej korzyści, a obecnie odczytuje się ją zwykle jako kontrolę zbliżoną do placebo. [2]

Leczenie uzupełniające i wcześniejsze stadia

Liczne badania jednoramienne i niewielkie badania randomizowane w resekowanym czerniaku w stadium II–III opisywały odpowiedzi immunologiczne u większości zaszczepionych pacjentów, bez przekonującej korzyści w zakresie przeżycia wolnego od nawrotu. Wielokrotnie stwierdzano, że częstość odpowiedzi limfocytów T i wynik kliniczny są słabo skorelowane.

gp100 jako cel osiągany innymi sposobami

Sam antygen został zwalidowany: tebentafusp (Kimmtrak), skierowany przeciw gp100 dwuswoisty aktywator limfocytów T, a nie szczepionka, wydłużył przeżycie całkowite w czerniaku błony naczyniowej oka z przerzutami i jest zatwierdzony w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Warto powiedzieć to wprost — cel jest prawdziwy; słabo wypadło podejście oparte na szczepionce z krótkim peptydem.

4Zgłaszane działania niepożądane i interakcje

Opisywane w literaturze

reakcje w miejscu wstrzyknięcia występują przy Montanide ISA-51 niemal powszechnie — rumień, stwardnienie oraz jałowe ziarniniaki lub owrzodziałe guzki, które mogą utrzymywać się miesiącami. Objawy grypopodobne, zmęczenie i stan podgorączkowy. Zgłaszano bielactwo i zapalenie błony naczyniowej oka, co jest spójne z odpowiedzią immunologiczną przeciw prawidłowym melanocytom. W badaniach ze skojarzeniem z IL-2 zdecydowana większość ciężkiej toksyczności wynikała z IL-2 (niedociśnienie, zespół przesiąkania włośniczek, upośledzenie funkcji nerek), a nie z peptydu.

Zgłaszane przez społeczność

Stosowanie w społeczności: praktycznie brak udokumentowanych przypadków. To produkt wyłącznie badawczy; nie istnieje szary rynek ani literatura o samodzielnym podawaniu.

Teoretyczne. autoimmunizacja skierowana przeciw prawidłowym tkankom barwnikowym — skórze, oku, uchu wewnętrznemu — to ryzyko oczekiwane mechanistycznie.

Interakcje. wysokodawkowa IL-2 (badana, addytywna toksyczność ze strony IL-2); inhibitory punktów kontrolnych (badane z ipilimumab, brak dodatkowej korzyści); można oczekiwać, że kortykosteroidy ogólnoustrojowe osłabią odpowiedź na szczepionkę.

Wskaźniki, które badacze zwykle monitorują

Protokoły badań klinicznych, nie praktyka społeczności:

WskaźnikDlaczego się go obserwuje
Genotyp HLA-A*02:01nie jest to marker monitorowania, lecz test kwalifikujący; bez niego szczepionka nie może działać.
Częstość swoistych dla gp100 limfocytów T CD8+ (ELISpot, wewnątrzkomórkowe barwienie cytokin, cytometria z tetramerami/dekstramerami)farmakodynamiczny odczyt tego, czy szczepionka wywołała cokolwiek immunologicznie. Wielokrotnie wykazano, że słabo koreluje z odpowiedzią guza.
Obrazowanie guza według RECIST / irRECISTjedyny wynik, który kiedykolwiek miał znaczenie w tych badaniach.
LDH i standardowe badania prognostyczne w czerniakuw zaawansowanym czerniaku rokowanie wyjściowe dominuje nad wynikiem i zaburza interpretację niewielkich badań jednoramiennych.
Funkcja tarczycy, kortyzol poranny, badanie w lampie szczelinowejbadanie przesiewowe w kierunku autoimmunizacji na tle odpornościowym, zwłaszcza w skojarzeniu z inhibitorem punktów kontrolnych.
Morfologia krwi (CBC), panel metaboliczny (CMP), funkcja nerekzależne głównie od podawanej równolegle IL-2 lub chemioterapii.
Ocena miejsca wstrzyknięcia przy każdej wizycieziarniniaki po Montanide są częste i sporadycznie wymagają interwencji.

Bezpłatne dla wszystkich. Informacje o bezpieczeństwie nigdy nie są płatne.


5Postać i kontekst podawania

Dostarczany do ośrodków badawczych jako jałowy peptyd lub w roztworze, emulgowany przez aptekę szpitalną z Montanide ISA-51 do stabilnej emulsji typu woda w oleju bezpośrednio przed wstrzyknięciem, a następnie podawany podskórnie lub śródskórnie w powtarzanych cyklach przez wiele miesięcy. Jakość emulsji jest realną zmienną: niecałkowicie zemulgowany preparat nie tworzy depot, od którego zależy mechanizm. Oznaczenie HLA-A*02:01 jest warunkiem kwalifikacji. Nie istnieje ambulatoryjna, samodzielnie przygotowywana ani recepturowa wersja tego produktu, ani żadne obliczenie dawki, które byłoby właściwe do opublikowania.


6Często badany razem z

Wysokodawkowa interleukina-2; ipilimumab; Montanide ISA-51 i GM-CSF jako adiuwanty; peptydy tyrozynazy i MART-1 w wieloepitopowych szczepionkach przeciw czerniakowi. Koncepcyjnie pokrewne: Nelipepimut-S (profil 232), IMA901 i szczepionki wielopeptydowe (profil 236), szczepionki z peptydami neoantygenowymi (profil 238).

Powiązania informacyjne. To nie są zalecenia łączenia.


7Status regulacyjny według regionu

RegionStatus (sprawdzono —)
Stany ZjednoczoneNiezatwierdzona przez FDA; wyłącznie eksperymentalna. Antygen gp100 jest celem zatwierdzonego produktu (tebentafusp), który należy do innej klasy leków
Unia EuropejskaNiedopuszczona do obrotu
Wielka BrytaniaBez licencji
AustraliaNiezatwierdzona
Republika Południowej Afryki (RPA)Niezarejestrowana w SAHPRA
SportNie wymieniona przez WADA; brak wiarygodnego zastosowania w celu poprawy wyników sportowych

8Otwarte pytania

  • Czy jedno pozytywne badanie skojarzenia z IL-2 odzwierciedlało rzeczywisty efekt szczepionki, czy raczej słabo wypadające ramię kontrolne?
  • Czy krótkie peptydy klasy I mogą w ogóle uniknąć indukowania tolerancji limfocytów T, czy też podejście z dłuższymi peptydami lub mRNA jest bezwarunkowo lepsze?
  • Czy dla szczepienia peptydem gp100 pozostaje jakakolwiek rola jako etapu wstępnego przed blokadą punktów kontrolnych lub terapią komórkami adoptywnymi?

9Źródła

  1. 1Schwartzentruber DJ et al. (2011). gp100 peptide vaccine and interleukin-2 in patients with advanced melanoma. New England Journal of Medicine. PubMed · DOI
  2. 2Hodi FS et al. (2010). Improved survival with ipilimumab in patients with metastatic melanoma. New England Journal of Medicine. PubMed · DOI
  3. 3Rosenberg SA et al. (1998). Immunologic and therapeutic evaluation of a synthetic peptide vaccine for the treatment of patients with metastatic melanoma. Nature Medicine. PubMed · DOI
  4. 4Parkhurst MR et al. (1996). Improved induction of melanoma-reactive CTL with peptides from the melanoma antigen gp100 modified at HLA-A0201-binding residues. Journal of Immunology*. PubMed
  5. 5Nestle FO et al. (2005). Vaccination of melanoma patients with peptide- or tumour lysate-pulsed dendritic cells — review context. Nature Medicine (review). PubMed
  6. 6Nathan P et al. (2021). Overall survival benefit with tebentafusp in metastatic uveal melanoma. New England Journal of Medicine. PubMed · DOI

Źródła są właśnie powiązywane z identyfikatorami PubMed/DOI; do tego czasu linki wyszukują cytowanie w PubMed.


10Społeczność

Wątki i protokoły są widoczne dla członków. Dołączenie jest darmowe.

Działania niepożądane zgłaszane samodzielnie Faza 2

Na razie za mało danych. Ten związek zapisywało przez 4+ tygodnie 0 z 50 wymaganych członków. Poniżej 50 nie pokazujemy niczego, aby nikogo nie dało się zidentyfikować.

11Historia strony

31 paź 2026Profile published — awaiting medical review

Licencja CC BY-NC-SA 4.0. Znalazłeś błąd? Zgłoś go · Standardy redakcyjne — poprawki są tutaj odnotowywane.