Hirudin
hirudin (natief peptide van de bloedzuiger); recombinante analogen lepirudin (Refludan) en desirudin (Iprivask, Revasc). Het verwante synthetische analoog bivalirudin (Angiomax) heeft zijn eigen profiel (#131)
1Wat het is
Hirudin is de reden dat bloedzuigers werken. Medicinale bloedzuigers worden al minstens tweeduizend jaar bij bloedlaten gebruikt, en de praktische waarneming dat een bloedzuigerbeet nog uren bloedt nadat het dier zich heeft losgelaten, werd in 1884 verklaard toen John Haycraft een antistollingsmiddel in het secreet van bloedzuigers vond. Fritz Markwardt isoleerde en karakteriseerde hirudin in de jaren 1950 en bepaalde de structuur ervan, waarmee het de potentste bekende natuurlijke inhibitor van trombine werd — het bindt met een dissociatieconstante in het femtomolaire bereik, en strakker worden interacties tussen proteïnen vrijwel niet.
Trombine is het enzym dat centraal staat in de bloedstolling. Heparine, het werkpaard onder de antistollingsmiddelen, werkt niet direct op trombine; het werkt door antitrombine te versnellen, en heeft daardoor twee belangrijke zwakke punten. Het kan trombine dat al in een stolsel gebonden zit niet inactiveren, en bij sommige patiënten lokt het een immuunreactie uit tegen complexen van heparine en plaatjesfactor 4 die paradoxaal genoeg trombose veroorzaakt — heparine-geïnduceerde trombocytopenie, of HIT. Een directe trombine-inhibitor lost beide problemen op, en dat is de klinische niche waarvoor de hirudinanalogen zijn ontwikkeld.
Recombinante technologie leverde twee producten op. Lepirudin werd aan het eind van de jaren 1990 goedgekeurd, specifiek voor HIT met trombose — een situatie waarin patiënten dringend antistolling nodig hebben en geen heparine kunnen krijgen. Desirudin werd goedgekeurd voor profylaxe van veneuze trombo-embolie na een heupprothese. Geen van beide hield het commercieel. De fabrikant van lepirudin nam het in 2012 uit de handel en de Europese vergunning werd ingetrokken; desirudin is nooit werkelijk op de markt gebracht. In plaats daarvan namen argatroban en bivalirudin (#131) — een synthetisch peptide van 20 aminozuren dat vanuit de bindingsmotieven van hirudin is ontworpen, met reversibele binding en een kortere — die ruimte in.
Let erop dat natief hirudin gesulfateerd is op tyrosine 63; de recombinante versies zijn dat niet, wat de affiniteit iets verlaagt. "Hirudin" in de onderzoeksliteratuur kan naar beide verwijzen.
2Hoe het vermoedelijk werkt
3Wat het onderzoek laat zien
Heparine-geïnduceerde trombocytopenie
Acute coronaire syndromen
Profylaxe van diepe veneuze trombose na een heupprothese
Therapie met medicinale bloedzuigers
Lokale en orale "hirudin"-producten
4Gemelde bijwerkingen en interacties
Gemeld in de literatuur
Vaak (literatuur). bloeding is de dominante en verwachte bijwerking — bloeding op injectie- en punctieplaatsen, hematoom, hematurie, gastro-intestinale bloeding, anemie waarvoor transfusie nodig is. De percentages ernstige bloedingen in de coronaire studies waren consistent hoger dan met heparine.
Ernstig / waarschuwingen. intracraniële bloeding, die twee vroege studies bij de aanvankelijk gekozen doses heeft stilgelegd; fatale bloeding; accumulatie en overdosering bij nierfunctiestoornis, het belangrijkste doseringsrisico van alle, waarbij lepirudin bij aanzienlijke nierfunctiestoornis een forse dosisverlaging vraagt of moet worden vermeden. Er is geen antidotum — de behandeling van een bloeding is ondersteunend, en hemofiltratie heeft beperkte waarde.
Door de community gemeld
Gebruik door de community: voor de farmaceutische analogen vrijwel niets gedocumenteerd — dit zijn intraveneuze of in het ziekenhuis toegediende antistollingsmiddelen die laboratoriumcontrole vereisen, en beide zijn van de markt. Bloedzuigertherapie en lokale producten met bloedzuigerextract worden wel door consumenten gebruikt; het eerste moet van farmacologische antistolling worden onderscheiden, en voor het tweede bestaat geen bewijs.Immunogeniciteit. bij een groot deel van de met lepirudin behandelde patiënten ontstonden antistoffen tegen hirudin — gerapporteerd bij ongeveer 40–70% bij langdurige behandeling. De meeste waren niet neutraliserend en sommige versterkten en verlengden het antistollende effect paradoxaal genoeg door de renale klaring te vertragen, waardoor de aPTT strakker moest worden gecontroleerd naarmate de behandeling langer duurde. Bij herhaalde blootstelling van eerder behandelde patiënten zijn ernstige anafylactische reacties gerapporteerd, met dodelijke gevallen, wat heeft geleid tot een specifieke waarschuwing tegen herhaalde blootstelling.
Theoretisch. kruisreactiviteit tussen hirudinanalogen bij herhaalde blootstelling; interactie tussen de antistofstatus en de effectieve .
Interacties. optelbaar bloedingsrisico met trombolytica, plaatjesaggregatieremmers, andere antistollingsmiddelen en NSAID's — in de coronaire studies die hirudin met streptokinase of alteplase combineerden, traden de intracraniële bloedingen op. De hirudines verlengen de aPTT, de INR en de trombinetijd, wat de controle van andere antistollingsmiddelen vertekent en de overgang naar warfarine bemoeilijkt.
Markers die onderzoekers vaak volgen
Deze volgen de goedgekeurde productinformatie en de studieprotocollen, en dit is een geneesmiddelklasse waarbij controle niet optioneel is:
| Marker | Waarom ze gevolgd wordt |
|---|---|
| aPTT (geactiveerde partiële tromboplastinetijd) | de routinematige controletest voor beide producten, met een streefratio van ongeveer 1.5–2.5 keer de uitgangswaarde; gecontroleerd 4 uur na de start en na elke verandering van de infusiesnelheid. De relatie met de hirudinconcentratie is bij hoge waarden niet-lineair, wat een bekende beperking is. |
| Ecarine-stollingstijd | de nauwkeurigere test voor de concentratie van een directe trombine-inhibitor, gebruikt in onderzoek en, waar beschikbaar, in de kliniek. |
| Trombocytenaantal | de bepalende meting bij HIT; herstel van het trombocytenaantal is het signaal dat de diagnose juist was en de behandeling werkt. |
| Hemoglobine en hematocriet | bloeding is de belangrijkste bijwerking en kan occult zijn. |
| Creatinine en eGFR | beide geneesmiddelen worden renaal geklaard en hopen op; dit is de belangrijkste veiligheidsparameter en degene die het vaakst wordt gemist. |
| INR | wordt door de hirudines verlengd onafhankelijk van het effect van warfarine, wat de overgang naar orale antistolling werkelijk lastig maakt en een gedocumenteerde bron van fouten is. |
| Antistoffen tegen hirudin | niet routinematig beschikbaar, maar de verklaring voor een onverwacht verlengd effect bij langdurige behandeling. |
Gratis voor iedereen. Veiligheidsinformatie staat nooit achter een betaalmuur.
5Reconstitutie en hantering
Beide producten waren artikelen van de ziekenhuisapotheek, geleverd als poeder voor met water voor injectie of fysiologisch zout, daarna verder verdund voor infusie, direct vóór gebruik bereid en volgens de productinformatie weggegooid. De dosering van lepirudin was op het gewicht gebaseerd en werd op de aPTT bijgesteld met een streefratio van ongeveer 1.5–2.5 keer de controle, gecontroleerd vier uur na elke verandering van de infusiesnelheid; desirudin was een vaste subcutane dosis van 15 mg met aPTT-controle en dosisverlaging bij nierfunctiestoornis. De praktische gevaren die in de literatuur zijn gedocumenteerd, waren rekenfouten bij de op gewicht gebaseerde dosis en het niet verlagen van de dosis op basis van de nierfunctie. Geen van beide producten is op dit moment op de markt, dus dit onderdeel is historisch en niet operationeel.
6Vaak samen onderzocht met
Bivalirudin (#131), het overgebleven synthetische, van hirudin afgeleide analoog en de directe opvolger; argatroban, de directe trombine-inhibitor met een klein molecuul die de HIT-indicatie heeft overgenomen en hepatisch wordt geklaard, waardoor het bij nierfunctiestoornis te verkiezen is; dabigatran als de orale directe trombine-inhibitor die uit hetzelfde farmacologische idee stamt; fondaparinux, heparine en enoxaparine als de vergelijkingen in het hele studieprogramma.
Informatieve kruisverwijzingen. Geen aanbevelingen voor combinaties.
7Regelgevingsstatus per regio
| Regio | Status (gecontroleerd op —) |
|---|---|
| Verenigde Staten | Lepirudin (Refludan) was door de FDA goedgekeurd voor HIT met trombose; in 2012 door de fabrikant uit de handel genomen en niet langer op de markt. Desirudin (Iprivask) was door de FDA goedgekeurd voor profylaxe van diepe veneuze trombose na een heupprothese; uit de handel. Levende medicinale bloedzuigers zijn toegelaten als medisch hulpmiddel van klasse II |
| Europese Unie | Refludan was door de EMA toegelaten; de handelsvergunning is ingetrokken. Ook de vergunning voor Revasc (desirudin) is ingetrokken † |
| Verenigd Koninkrijk | Eerder geregistreerd in lijn met de EU; niet langer op de markt † |
| Australië | Momenteel niet op de markt † |
| Zuid-Afrika | Momenteel niet geregistreerd † |
| Sport | Niet verboden door WADA. Antistollingsmiddelen verbeteren de prestaties niet en staan niet op de lijst |
8Open vragen
- Waarom faalden twee goed onderbouwde producten commercieel — het bloedingsprofiel, het ontbreken van een antidotum, de komst van argatroban en bivalirudin, of de kleine omvang van de HIT-markt?
- Heeft het versterkte antistollende effect van niet-neutraliserende antistoffen tegen hirudin een nuttige tegenhanger in het ontwerp van op antistoffen gebaseerde antistolling?
- Zijn er andere farmacologisch nuttige componenten in bloedzuigerspeeksel, dat naast hirudin tientallen antihemostatische en ontstekingsremmende proteïnen bevat?
- Wat is het werkelijke mechanisme achter het voordeel op de symptomen bij bloedzuigertherapie voor artrose, als het echt is?
9Referenties
- 1Markwardt F (1991). Hirudin and derivatives as anticoagulant agents. Thromb Haemost. PubMed
- 2Greinacher A et al. (1999). Recombinant hirudin (lepirudin) provides safe and effective anticoagulation in patients with heparin-induced thrombocytopenia: a prospective study. Circulation. PubMed · DOI
- 3Greinacher A et al. (1999). Lepirudin (recombinant hirudin) for parenteral anticoagulation in patients with heparin-induced thrombocytopenia. Circulation. PubMed · DOI
- 4Lubenow N et al. (2005). Lepirudin for prophylaxis of thrombosis in patients with acute isolated heparin-induced thrombocytopenia: an analysis of three prospective studies. Blood. PubMed · DOI
- 5The Global Use of Strategies to Open Occluded Coronary Arteries (GUSTO) IIb Investigators (1996). A comparison of recombinant hirudin with heparin for the treatment of acute coronary syndromes. NEJM. PubMed
- 6Organisation to Assess Strategies for Ischemic Syndromes (OASIS-2) Investigators (1999). Effects of recombinant hirudin (lepirudin) compared with heparin on death, myocardial infarction, refractory angina, and revascularisation procedures in patients with acute myocardial ischaemia without ST elevation. Lancet. PubMed
- 7Eriksson BI et al. (1997). A comparison of recombinant hirudin with a low-molecular-weight heparin to prevent thromboembolic complications after total hip replacement. NEJM. PubMed · DOI
- 8European Medicines Agency. Refludan EPAR — withdrawal of marketing authorisation. PubMed
Referenties worden gekoppeld aan PubMed-/DOI-identificatoren; tot die tijd zoeken links de bronvermelding op in PubMed.
† Wordt door onze beoordelaars gecontroleerd aan de hand van actuele bronnen.
10Community
Discussies en protocollen zijn zichtbaar voor leden. Lid worden is gratis.
Zelf gemelde bijwerkingen Fase 2
11Paginageschiedenis
Gelicentieerd onder CC BY-NC-SA 4.0. Een fout gevonden? Meld het · Redactionele normen — correcties worden hier vastgelegd.