Enfuvirtide

Fuzeon, T-20, DP-178, pentafuside

Działanie przeciwdrobnoustrojowe i przeciwwirusowe
Czeka na recenzję medycznąEN ES DE FR PT IT NL PL ZH+ Obserwuj aktualizacje
Uwaga do tego profilu. Enfuvirtide jest zatwierdzonym lekiem przeciwretrowirusowym wydawanym wyłącznie na receptę, pierwszym inhibitorem fuzji HIV. Nigdy nie był związkiem wyłącznie badawczym ani stosowanym przez społeczność, a obecnie jest wycofywany z większości rynków, ponieważ zastąpiły go lepiej tolerowane leki. Ta strona przedstawia opublikowane dane naukowe i obecny status.

1Czym jest

Enfuvirtide to peptyd złożony z 36 reszt aminokwasowych, którego sekwencja została zaczerpnięta bezpośrednio z własnej maszynerii fuzyjnej HIV-1. Gdy HIV przyłącza się do komórki CD4, jego białko gp41 rozwija się niczym harpun; dwa regiony helikalne (HR1 i HR2) następnie składają się w wiązkę sześciu helis, przyciągając do siebie błonę wirusa i błonę komórki. Enfuvirtide jest kopią HR2. Wiąże się z odsłoniętym rowkiem HR1 w tym krótkim stanie przejściowym i zapobiega utworzeniu wiązki, przez co wirus pozostaje uwięziony na zewnątrz komórki.

Został odkryty na Duke University na początku lat 1990., opracowany przez firmę Trimeris wspólnie z Roche i zatwierdzony przez FDA w marcu 2003 r. jako pierwszy lek nowej klasy, przeznaczony dla pacjentów wcześniej leczonych, u których wirus stał się oporny na inne leki. Ponieważ jest dużym peptydem, musi być wstrzykiwany dwa razy na dobę, a niemal u wszystkich występują reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Gdy pojawiły się inhibitory integrazy i inne opcje przyjmowane raz na dobę, jego stosowanie gwałtownie spadło. Genentech (Roche) ogłosił w sierpniu 2024 r., że dystrybucja w Stanach Zjednoczonych zakończy się 28 lutego 2025 r., powołując się na „znacznie mniejszą potrzebę medyczną”, a nie na jakiekolwiek problemy z bezpieczeństwem czy jakością; francuska agencja ANSM ogłosiła zakończenie dostaw 30 września 2025 r. z tego samego powodu.


2Jak prawdopodobnie działa

Jest kompetycyjnym mimetykiem HR2 gp41. Wiązanie z trimerem HR1 blokuje tworzenie wiązki sześciu helis — etapu, który zbliża do siebie błony.
Działa na zewnątrz komórki, przed wniknięciem wirusa, dlatego działa wobec wirusa opornego na inhibitory odwrotnej transkryptazy, proteazy i integrazy i nie wykazuje z nimi oporności krzyżowej.
Oporność rozwija się łatwo, jeśli wirus nie jest w pełni zahamowany, poprzez mutacje w resztach 36–45 regionu HR1 gp41; dlatego zawsze łączono go ze „zoptymalizowaną terapią podstawową” złożoną z innych leków.
Nie wykazuje aktywności wobec HIV-2 i ma niewielką aktywność wobec niektórych podtypów HIV-1 ze zmiennością w regionie HR1.
36-aminokwasowa kopia fragmentu gp41 HIV, wiążąca drugą połowę tego samego białka, tak że nie może się ono złożyć z powrotem. Bez tego złożenia błony wirusa i komórki nigdy nie zostają do siebie przyciągnięte, a wniknięcie nie udaje się, zanim wirus znajdzie się w środku.Schemat — nie w skali

3Co pokazują badania

Zakażenie HIV-1 u pacjentów wcześniej leczonych

Dwa badania fazy 3, TORO 1 (Ameryka Północna i Południowa, n=501) i TORO 2 (Europa i Australia, n=512), przydzielały losowo intensywnie wcześniej leczonych pacjentów do zoptymalizowanej terapii podstawowej z enfuvirtide lub bez niego. Po 24 tygodniach miano wirusa spadło o około 1.7 log10 kopii/mL przy enfuvirtide wobec około 0.8 log10 przy samej terapii podstawowej, a więcej pacjentów osiągnęło niewykrywalny poziom wirusa; liczba komórek CD4 wzrosła bardziej (Lalezari 2003, NEJM; Lazzarin 2003, NEJM). Korzyści utrzymywały się po 48 tygodniach (Nelson 2005, HIV Clin Trials). Są to kluczowe dane i są solidne; problemem nigdy nie była skuteczność, lecz tolerancja i pojawienie się prostszych w stosowaniu leków. [3][4][5]
Ocena: A/B

Stosowanie z nowszymi lekami w głębokiej terapii ratunkowej

Badania leków raltegravir, darunavir i maraviroc u pacjentów wcześniej leczonych (np. BENCHMRK, POWER, MOTIVATE) wykazały, że dodanie enfuvirtide jako nowego aktywnego leku obok badanego środka zwiększało odsetek supresji wirusa — i właśnie w ten sposób był on stosowany pod koniec lat 2000. Służył również jako krótki pomost u osób, które po osiągnięciu supresji przestawiano na inne leczenie (Morales-Ramirez i inni, małe badania).
Ocena: B (negative)

Intensyfikacja leczenia we wczesnym lub pierwotnym zakażeniu

Dodanie enfuvirtide do standardowego schematu pierwszego rzutu u pacjentów z ciężką immunosupresją nie poprawiło odbudowy liczby CD4 (ANRS 130 APOLLO, n=195; Joly 2013, Antimicrob Agents Chemother), a małe badania intensyfikacji u pacjentów z supresją wirusa nie wykazały wpływu na resztkową wiremię. [6]

Stosowanie w społeczności / samodzielne

Brak udokumentowanych przypadków i nie wydaje się ono prawdopodobne.

4Zgłaszane działania niepożądane i interakcje

Opisywane w literaturze

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia u około 98% pacjentów w TORO — ból, zaczerwienienie, stwardniałe guzki i torbiele, utrzymujące się od kilku dni do kilku tygodni i niekiedy prowadzące do przerwania leczenia (około 4%). Większa częstość bakteryjnego zapalenia płuc niż w grupach porównawczych (około 7 vs 0.6 na 100 pacjento-lat w TORO), mechanizm niejasny; charakterystyka produktu zaleca obserwację w tym kierunku. Reakcje nadwrażliwości (wysypka, gorączka, nudności, niskie ciśnienie krwi, podwyższone aminotransferazy) u mniej niż 1%; nie należy podawać ponownie. Zgłaszano neuropatię obwodową, bezsenność, depresję, eozynofilię i utratę masy ciała, ale często można je było przypisać terapii podstawowej lub chorobie. Rzadko: odkładanie amyloidu w miejscach wstrzyknięć u osób stosujących lek długotrwale.

Zgłaszane przez społeczność

brak; brak stosowania w społeczności.

Teoretyczne. poszukiwano tworzenia kompleksów immunologicznych lub powstawania przeciwciał przeciwko peptydowi i stwierdzono, że nie mają one znaczenia klinicznego.

Interakcje. brak istotnych; nie jest metabolizowany przez cytochrom P450 i w badaniach nie wpływał na stężenia ritonavir, saquinavir ani rifampicin.

Wskaźniki, które badacze zwykle monitorują

Wynikają one z praktyki klinicznej w leczeniu HIV; enfuvirtide dodaje niewiele swoistych markerów.

WskaźnikDlaczego się go obserwuje
HIV-1 RNA (miano wirusa)bezpośrednia miara efektu; ponowny wzrost w trakcie stosowania leku zwykle oznacza oporność w obrębie gp41.
Liczba CD4kliniczny cel terapii.
Genotypowe badanie oporności gp41 (kodony HR1 36–45)badanie swoiste w razie niepowodzenia wirusologicznego podczas stosowania enfuvirtide.
Oględziny miejsc wstrzyknięćgłówny problem z tolerancją; guzki, zapalenie tkanki łącznej i złogi amyloidu ocenia się w badaniu przedmiotowym, a nie w badaniach laboratoryjnych.
Objawy bakteryjnego zapalenia płuc (gorączka, kaszel)z powodu sygnału dotyczącego zapalenia płuc w TORO.
Eozynofile, enzymy wątroboweelement diagnostyki nadwrażliwości, jeśli wystąpi wysypka lub gorączka.

Bezpłatne dla wszystkich. Informacje o bezpieczeństwie nigdy nie są płatne.


5Rekonstytucja i postępowanie

To jedyny zatwierdzony peptyd, który pacjenci faktycznie rekonstytuowali w domu: każdą fiolkę 108 mg rozpuszcza się w 1.1 mL jałowej wody, uzyskując 90 mg na mL; całkowite rozpuszczenie proszku może trwać do 45 minut i nie wolno nim wstrząsać (delikatnie obracać lub opukiwać). Pobiera się 1 mL i wstrzykuje podskórnie w ramię, udo lub brzuch, zmieniając miejsca i omijając blizny, znamiona oraz miejsca aktualnych reakcji. Fiolki po można przechowywać w lodówce do 24 h. Bezigłowy wstrzykiwacz napędzany gazem (Biojector 2000) był kiedyś stosowany w celu ograniczenia reakcji, ale wiązał się z bólem nerwowym i siniakami. Dostawy są obecnie wycofywane; ta sekcja została zachowana wyłącznie w celach informacyjnych. Kalkulator na stronie nie ma tu zastosowania.


6Często badany razem z

Zoptymalizowana podstawowa terapia przeciwretrowirusowa w każdym badaniu: inhibitory proteazy (darunavir, tipranavir, lopinavir/ritonavir), inhibitory integrazy (raltegravir), antagoniści CCR5 (maraviroc), analogi nukleozydów. Nie istnieją żadne połączenia z peptydami stosowanymi w społeczności. Strategią następczą są nowsze długo działające peptydy przeciw HIV i inhibitory kapsydu (lenacapavir), a nie połączenia.

Powiązania informacyjne. To nie są zalecenia łączenia.


7Status regulacyjny według regionu

RegionStatus (sprawdzono —)
Stany ZjednoczoneZatwierdzony przez FDA (Fuzeon, marzec 2003). Genentech zakończył wszelki marketing i dystrybucję w Stanach Zjednoczonych 28 lutego 2025 r.; nie istnieje odpowiednik generyczny, więc lek jest w praktyce niedostępny
Unia EuropejskaPozwolenie EMA na dopuszczenie do obrotu należy do Roche Registration GmbH (wydane 27 maja 2003 r.) i według ostatniej aktualizacji strony EMA nadal figuruje jako ważne; dostawy we Francji zakończyły się 30 września 2025 r. i oczekuje się wycofania pozwolenia w Unii Europejskiej †
Wielka BrytaniaLicencjonowany przez MHRA; status dostaw po wycofaniu przez Roche †
AustraliaHistorycznie zarejestrowany przez TGA (Fuzeon, Roche); obecne dostawy †
Republika Południowej AfrykiHistorycznie zarejestrowany; nieuwzględniony w krajowych wytycznych leczenia; obecny status †
SportNiezakazany przez WADA

8Otwarte pytania

  • Nigdy nie wyjaśniono, dlaczego bakteryjne zapalenie płuc występowało częściej w TORO.
  • Czy mechanizm inhibicji fuzji powróci w postaciach długo działających lub biodostępnych po podaniu doustnym (w Chinach badano kilka peptydów pochodnych HR2 oraz wariantów sprzężonych z albuminą; albuvirtide jest tam zatwierdzony).
  • Kwestia praktyczna: w jaki sposób pacjenci nadal stosujący enfuvirtide w latach 2025–2026 są przestawiani na inne leczenie w miarę wygasania dostaw.

9Źródła

  1. 1Wild CT et al. (1994). Peptides corresponding to a predictive α-helical domain of HIV-1 gp41 are potent inhibitors of virus infection. Proc Natl Acad Sci USA. PubMed · DOI
  2. 2Kilby JM et al. (1998). Potent suppression of HIV-1 replication in humans by T-20, a peptide inhibitor of gp41-mediated virus entry. Nat Med. PubMed · DOI
  3. 3Lalezari JP et al. (2003). Enfuvirtide, an HIV-1 fusion inhibitor, for drug-resistant HIV infection in North and South America (TORO 1). NEJM. PubMed · DOI
  4. 4Lazzarin A et al. (2003). Efficacy of enfuvirtide in patients infected with drug-resistant HIV-1 in Europe and Australia (TORO 2). NEJM. PubMed · DOI
  5. 5Nelson M et al. (2005). Durable efficacy of enfuvirtide over 48 weeks in heavily treatment-experienced HIV-1-infected patients in the T-20 versus optimized background regimen only 1 and 2 clinical trials. J Acquir Immune Defic Syndr. PubMed · DOI
  6. 6Joly V et al. (2013). Intensification of antiretroviral therapy through addition of enfuvirtide in naive HIV-1-infected patients with severe immunosuppression does not improve immunological response: results of a randomized multicenter trial (ANRS 130 Apollo). Antimicrob Agents Chemother. PubMed · DOI
  7. 7Genentech (19 August 2024). Statement: update on Fuzeon (enfuvirtide) in the United States. PubMed
  8. 8EMA. Fuzeon EPAR — product information (current). PubMed

Źródła są właśnie powiązywane z identyfikatorami PubMed/DOI; do tego czasu linki wyszukują cytowanie w PubMed.

† Nasi recenzenci weryfikują to z aktualnymi źródłami.


10Społeczność

Wątki i protokoły są widoczne dla członków. Dołączenie jest darmowe.

Działania niepożądane zgłaszane samodzielnie Faza 2

Na razie za mało danych. Ten związek zapisywało przez 4+ tygodnie 0 z 50 wymaganych członków. Poniżej 50 nie pokazujemy niczego, aby nikogo nie dało się zidentyfikować.

11Historia strony

30 paź 2026Profile published — awaiting medical review

Licencja CC BY-NC-SA 4.0. Znalazłeś błąd? Zgłoś go · Standardy redakcyjne — poprawki są tutaj odnotowywane.