Plecanatide
Trulance, SP-304
1Wat het is
Plecanatide is een bijna-kopie van uroguanyline, een van twee kleine peptiden (het andere is guanyline) die het darmslijmvlies na een maaltijd afgeeft om de darm te signaleren vocht uit te scheiden. Uroguanyline werkt het best in het licht zure milieu van de bovenste dunne darm; de ene substitutie in plecanatide werd ontworpen om die pH-gevoeligheid te behouden en de stabiliteit te verbeteren. Het werd ontwikkeld door Synergy Pharmaceuticals en door de FDA goedgekeurd in januari 2017 voor chronische idiopathische obstipatie (CIC) en in januari 2018 voor prikkelbaredarmsyndroom met obstipatie (IBS-C). Synergy ging in 2019 failliet en het product ging over naar Bausch Health (Salix).
Het is het tweede geneesmiddel in zijn klasse na linaclotide (Linzess/Constella), dat een bacterieel toxine nabootst in plaats van een menselijk hormoon; de twee gedragen zich vergelijkbaar. Plecanatide is nooit ingediend voor toelating in de EU en is dus in wezen een Noord-Amerikaans product.
2Hoe het vermoedelijk werkt
3Wat het onderzoek laat zien
Chronische idiopathische obstipatie
IBS met obstipatie
Vergelijking met linaclotide
Door opioïden geïnduceerde obstipatie, obstipatie bij kinderen
Gebruik in de community / op eigen initiatief
4Gemelde bijwerkingen en interacties
Gemeld in de literatuur
Diarree is de belangrijkste bijwerking (ongeveer 5% vs 1% bij placebo; ernstige diarree bij minder dan 1%); bij ernstige diarree adviseert de bijsluiter te stoppen en te rehydrateren. Minder vaak: opgezette buik, winderigheid, gevoeligheid van de buik, verhoogde leverenzymen (zeldzaam), duizeligheid. Waarschuwing in kader (boxed warning): risico op ernstige uitdroging bij pediatrische patiënten; gecontra-indiceerd onder 6 jaar omdat jonge muizen stierven aan uitdroging bij doses equivalent aan die bij mensen (hun GC-C-receptoren zijn vroeg in het leven actiever), en gebruik bij leeftijden van 6–17 jaar moet buiten studies worden vermeden. Gecontra-indiceerd bij bekende of vermoede mechanische darmobstructie.Door de community gemeld
geen; geen gebruik in de community.Theoretisch. niets noemenswaardigs; het middel wordt niet systemisch opgenomen.
Interacties. geen vastgesteld; geen CYP-metabolisme, geen effect op de opname van andere geneesmiddelen gedocumenteerd. Additieve dunne ontlasting met andere laxeermiddelen of osmotische middelen is het praktische aandachtspunt.
Markers die onderzoekers vaak volgen
Geen stofspecifieke laboratoriummarkers; monitoring is klinisch:
| Marker | Waarom ze gevolgd wordt |
|---|---|
| Stoelgangfrequentie en -consistentie (Bristol-schaal) en complete spontane stoelgang per week | de eindpunten van de studies en de praktische maat voor respons. |
| Buikpijnscore (0–10 dagelijks) | het tweede eindpunt bij IBS-C. |
| Elektrolyten (natrium, kalium) en hydratatie | alleen als de diarree ernstig of langdurig is; uitdroging is het enige ernstige risico op de bijsluiter. |
| Gewicht en vochtinname bij kwetsbare of oudere patiënten | dezelfde redenering. |
| Leverenzymen | zeldzame stijgingen gemeld; niet routinematig. |
Gratis voor iedereen. Veiligheidsinformatie staat nooit achter een betaalmuur.
5Reconstitutie en hantering
Orale tablet van 3 mg, eenmaal daags, met of zonder voedsel. Bewaren in de originele fles met het droogmiddel; tabletten zijn vochtgevoelig. Bij slikproblemen staat de bijsluiter toe de tablet fijn te maken in een theelepel appelmoes of te dispergeren in 30 mL water (opdrinken, nog 30 mL toevoegen, opnieuw opdrinken), of toe te dienen via een neusmaagsonde of maagsonde met water. Niet injecteerbaar; de calculator van de site is niet van toepassing.
6Vaak samen onderzocht met
Linaclotide (zelfde klasse, de gebruikelijke vergelijkingsstof), lubiprostone, prucalopride, tenapanor en polyethyleenglycol als alternatieve behandelingen voor obstipatie; vezels en osmotische laxeermiddelen als achtergrond. Geen combinaties in de peptidecommunity; komt af en toe voor in discussies naast andere darmpeptiden op deze site, zoals BPC-157 (profiel 1) en KPV, maar zonder gedeeld mechanisme of gecombineerde gegevens.
Informatieve kruisverwijzingen. Geen aanbevelingen voor combinaties.
7Regelgevingsstatus per regio
| Regio | Status (gecontroleerd op —) |
|---|---|
| Verenigde Staten | Door de FDA goedgekeurd (Trulance) voor CIC (januari 2017) en IBS-C (januari 2018) bij volwassenen; waarschuwing in kader voor uitdroging bij kinderen; bijsluiter bijgewerkt in maart 2024 (Salix) |
| Europese Unie | Niet toegelaten; er is geen handelsvergunningsaanvraag ingediend |
| Verenigd Koninkrijk | Niet vergund |
| Australië | Niet geregistreerd bij de TGA |
| Zuid-Afrika | Niet geregistreerd bij SAHPRA |
| Canada | Door Health Canada goedgekeurd (Trulance) voor CIC en IBS-C † |
| Sport | Niet verboden door WADA |
8Open vragen
- Of de voorgestelde pH-selectieve werking werkelijk minder diarree geeft dan linaclotide — nooit direct vergeleken.
- Veiligheid op lange termijn (>1 jaar) en of het effect aanhoudt; de verlengingsstudies duurden 52 weken.
- Gebruik bij kinderen tussen 6 en 17 jaar, waarvoor de studiegegevens beperkt blijven.
9Referenties
- 1Shailubhai K et al. (2013). Plecanatide, an oral guanylate cyclase C agonist acting locally in the gastrointestinal tract, is safe and well-tolerated in single doses. Dig Dis Sci. PubMed · DOI
- 2Miner PB et al. (2017). A randomized phase III clinical trial of plecanatide, a uroguanylin analog, in patients with chronic idiopathic constipation. Am J Gastroenterol. PubMed · DOI
- 3DeMicco M et al. (2017). Randomized clinical trial: efficacy and safety of plecanatide in the treatment of chronic idiopathic constipation. Therap Adv Gastroenterol. PubMed · DOI
- 4Brenner DM et al. (2018). Efficacy, safety, and tolerability of plecanatide in patients with irritable bowel syndrome with constipation: results of two phase 3 randomized clinical trials. Am J Gastroenterol. PubMed · DOI
- 5Shah ED et al. (2018). Efficacy and tolerability of guanylate cyclase-C agonists for irritable bowel syndrome with constipation and chronic idiopathic constipation: a systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol. PubMed · DOI
- 6Trulance (plecanatide) US prescribing information (Salix, current). PubMed
- 7Health Canada. Summary Basis of Decision — Trulance. PubMed
Referenties worden gekoppeld aan PubMed-/DOI-identificatoren; tot die tijd zoeken links de bronvermelding op in PubMed.
† Wordt door onze beoordelaars gecontroleerd aan de hand van actuele bronnen.
10Community
Discussies en protocollen zijn zichtbaar voor leden. Lid worden is gratis.
Zelf gemelde bijwerkingen Fase 2
11Paginageschiedenis
Gelicentieerd onder CC BY-NC-SA 4.0. Een fout gevonden? Meld het · Redactionele normen — correcties worden hier vastgelegd.