Nisin
nisine A, E234 (nummer als levensmiddelenadditief), Nisaplin (commercieel preparaat); een lantibioticum uit Lactococcus lactis
1Wat het is
Nisine is een natuurlijk antibacterieel peptide dat wordt gemaakt door de zuivelbacterie Lactococcus lactis. Het behoort tot de lantibiotica — peptiden met ongebruikelijke ringvormende aminozuren (lanthionine en methyllanthionine) die worden ingebouwd nadat de keten is gevormd. Nisine wordt sinds eind jaren 1960 gebruikt als voedselconserveermiddel (additiefnummer E234), vooral in kaas en bewerkt vlees, om bederf en gevaarlijke Gram-positieve bacteriën te onderdrukken, waaronder Clostridium botulinum en Listeria. Het is een van de oudste en meest goedgekeurde antimicrobiële peptiden ter wereld — maar als levensmiddelenadditief, niet als geneesmiddel.
Mensen eten het routinematig en veilig. De medische belangstelling (wondzorg, tandheelkunde, mastitis, mogelijk gebruik tegen darmpathogenen) is actief onderzoek, geen gevestigde therapie, en er is geen injecteerbaar gebruik in de community.
2Hoe het vermoedelijk werkt
3Wat het onderzoek laat zien
Veiligheid als voedselconserveermiddel
Mastitis en veterinair/topisch antiseptisch gebruik
Medisch onderzoek naar infectiebestrijding
Mondholte/darm en tandheelkunde
4Gemelde bijwerkingen en interacties
Gemeld in de literatuur
Als levensmiddelenadditief heeft nisine een uitstekend veiligheidsprofiel; geen significante toxiciteit bij niveaus in de voeding, en de orale NOAEL bij ratten was zeer hoog. Allergie is zeldzaam.Door de community gemeld
Gebruik als geneesmiddel/injectabile in de community: vrijwel niets gedocumenteerd. Mensen consumeren het zonder problemen in voedsel.Theoretisch. zorgen richten zich op mogelijke kruisresistentie met andere antibiotica die op lipid II aangrijpen, en op het feit dat ingenomen nisine simpelweg wordt verteerd — een beperking, geen toxiciteit.
Interacties. geen vastgesteld bij blootstelling via de voeding.
Markers die onderzoekers vaak volgen
Er is geen therapeutische monitoring bij mensen vastgesteld, omdat nisine een levensmiddelenadditief is en geen toegediend geneesmiddel. In de voedselveiligheidswetenschap betreft het relevante werk modellering van de blootstelling via de voeding ten opzichte van de ADI, eerder dan individuele biomarkers. Bij elk experimenteel topisch/medisch gebruik is de algemene lokale verdraagbaarheid de belangrijkste observatie.
Gratis voor iedereen. Veiligheidsinformatie staat nooit achter een betaalmuur.
5Formulering en hantering
Geleverd als poeder van voedingskwaliteit (bijv. Nisaplin, gestandaardiseerd met zout/melkbestanddelen); behandeld als voedingsingrediënt, niet als injectabile. Geen calculatorlink van toepassing.
6Vaak samen onderzocht met
EDTA en andere middelen die het buitenmembraan permeabel maken (om het bereik uit te breiden naar Gram-negatieve bacteriën), conventionele antibiotica (combinatiestudies), andere lantibiotica en antimicrobiële peptiden zoals de humane defensinen.
Informatieve kruisverwijzingen. Geen aanbevelingen voor combinaties.
7Regelgevingsstatus per regio
| Regio | Status (gecontroleerd op —) |
|---|---|
| Verenigde Staten | GRAS voor gespecificeerde toepassingen in voedsel (FDA); geen goedgekeurd geneesmiddel |
| Europese Unie | Goedgekeurd levensmiddelenadditief E234, met een ADI van 1 mg/kg lg/dag |
| Verenigd Koninkrijk | Toegestaan levensmiddelenadditief (overgenomen EU-regels) |
| Australië | Toegestaan levensmiddelenadditief (FSANZ) |
| Zuid-Afrika | Toegestaan als voedselconserveermiddel |
| Sport | Niet vermeld door WADA; geen prestatieverhogende stof |
8Open vragen
- Kunnen gemodificeerde nisinevarianten of toedieningssystemen het tot een bruikbaar medisch antibioticum maken, ondanks vertering en de Gram-negatieve barrière?
- Selecteert nisine voor kruisresistentie met klinisch belangrijke antibiotica die op lipid II aangrijpen?
- Is er een werkelijke niche voor nisine bij infecties bij mensen (darm, tandheelkunde, wonden) buiten voedsel?
9Referenties
- 1EFSA ANS Panel (2017). Safety of nisin (E 234) as a food additive in the light of new toxicological data and the proposed extension of use. EFSA Journal. PubMed
- 2Hsu ST et al. (2004). The nisin–lipid II complex reveals a pyrophosphate cage that provides a blueprint for novel antibiotics. Nat Struct Mol Biol. PubMed · DOI
- 3Shin JM et al. (2016). Biomedical applications of nisin. J Appl Microbiol. PubMed · DOI
- 4Field D et al. (2015). Bioengineered nisin derivatives with enhanced activity. (review). Front Microbiol. PubMed
Referenties worden gekoppeld aan PubMed-/DOI-identificatoren; tot die tijd zoeken links de bronvermelding op in PubMed.
10Community
Discussies en protocollen zijn zichtbaar voor leden. Lid worden is gratis.
Zelf gemelde bijwerkingen Fase 2
11Paginageschiedenis
Gelicentieerd onder CC BY-NC-SA 4.0. Een fout gevonden? Meld het · Redactionele normen — correcties worden hier vastgelegd.