Secretin
Humaan secretin, synthetisch humaan secretin (shS), ChiRhoStim (Amerikaans merk); historisch SecreFlo (synthetisch porcien secretin, uit de handel genomen), Secrelux (porcien secretin, Europa)
1Wat het is
Secretin is het allereerste hormoon dat ooit werd geïdentificeerd. In 1902 toonden Bayliss en Starling aan dat een extract uit het slijmvlies van het duodenum de pancreas liet afscheiden, zelfs nadat alle zenuwen waren doorgesneden, en zij introduceerden het woord ‘hormoon’ om deze boodschapper te beschrijven. Het is een peptide van 27 aminozuren dat wordt gemaakt door S-cellen in het bovenste deel van de dunne darm. Wanneer maagzuur het duodenum bereikt, wordt secretin afgegeven, reist het via het bloed en geeft het de pancreas opdracht het zuur te neutraliseren met een bicarbonaatrijk sap. Het remt ook de zuurproductie van de maag en werkt in op de galwegen.
In de geneeskunde is secretin een diagnostisch hulpmiddel, geen behandeling. Intraveneus geïnjecteerd lokt het een meetbare reactie van de pancreas uit, zodat artsen duodenumvocht kunnen opvangen en kunnen beoordelen of de exocriene pancreas tekortschiet, of gastrinespiegels kunnen volgen om een gastrineproducerende tumor aan het licht te brengen (gastrinoom, zollinger-ellisonsyndroom). Het Amerikaanse product ChiRhoStim is een synthetische kopie van de humane sequentie, in 2004 goedgekeurd als weesgeneesmiddel; een eerdere synthetische porciene versie (SecreFlo, 2002) is niet meer in de handel. ChiRhoStim stond enkele jaren op de lijst van geneesmiddeltekorten van de FDA, totdat productieproblemen in 2015 waren opgelost.
Secretin kreeg in 1998–1999 kortstondig publieke aandacht na anekdotische meldingen van verbetering bij kinderen met autisme na een diagnostische infusie. Die bewering werd getoetst in meer dan een dozijn gerandomiseerde studies en hield geen stand (zie hieronder). Gebruik in de community/op eigen initiatief: vrijwel niets gedocumenteerd.
2Hoe het vermoedelijk werkt
3Wat het onderzoek laat zien
Diagnose van exocriene pancreasdisfunctie
Gastrinoom (secretin-stimulatietest)
Secretin-versterkte MRCP en ERCP
Autismespectrumstoornis
Ander onderzoek
4Gemelde bijwerkingen en interacties
Gemeld in de literatuur
Bij 531 patiënten in het Amerikaanse klinische programma waren de enige reacties die bij twee of meer personen werden gezien misselijkheid (9), braken (3), blozen (2) en maagklachten (2). Zeldzame allergische reacties zijn beschreven bij porcien secretin. Mensen met een leveraandoening kunnen een overdreven respons vertonen. Het label vermeldt geen contra-indicaties.Door de community gemeld
geen — er is geen gebruik op eigen initiatief gedocumenteerd.Theoretisch. acute pancreatitis is een theoretisch risico bij het stimuleren van een zieke pancreas; het is geen betekenisvol signaal geweest in studies of in grote MRCP-reeksen.
Interacties. anticholinerge geneesmiddelen dempen de pancreasrespons; protonpompremmers en H2-antagonisten verhogen de van gastrine en kunnen vals-positieve gastrinoomtests geven.
Markers die onderzoekers vaak volgen
Secretin is zelf een diagnostische probe en geen therapie, dus de ‘markers’ zijn de testuitslagen: er gelden geen middelspecifieke langetermijnmarkers, omdat er geen langdurig gebruik is.
| Marker | Waarom ze gevolgd wordt |
|---|---|
| Bicarbonaatconcentratie en volume van duodenumvocht | een piekbicarbonaat onder ~80 mEq/L na secretin wijst op exocriene insufficiëntie. |
| Serumgastrine bij aanvang en na 2, 5, 10, 15 en 30 minuten | de secretin-stimulatietest; een stijging van ≥120 pg/mL is de gebruikelijke drempel voor een positieve uitslag. |
| Fecaal elastase-1 | het niet-invasieve alternatief voor de exocriene functie waarmee secretintests worden vergeleken. |
| Serumamylase/-lipase | alleen als er na de test buikpijn optreedt. |
Gratis voor iedereen. Veiligheidsinformatie staat nooit achter een betaalmuur.
5Reconstitutie en hantering
Geleverd als (gelyofiliseerde) flacons voor eenmalig gebruik van 16 µg of 40 µg, bevroren bewaard bij −20 °C en beschermd tegen licht. In de kliniek met 8 mL of 10 mL natriumchloride tot 2 of 4 µg/mL en direct gebruikt; ongebruikte oplossing wordt weggegooid. Dit is een diagnostisch middel voor het ziekenhuis — de calculator van de site is niet relevant en er bestaat geen dosis voor zelftoediening.
6Vaak samen onderzocht met
Cholecystokinine / sincalide (de twee worden samen gegeven in de klassieke secretin-CCK-pancreasfunctietest), gastrine (als gemeten uitkomst bij gastrinoomtests), GLP-1- en GLP-2-analogen zoals semaglutide en teduglutide alleen in de zin dat ze tot dezelfde familie van darmhormonen behoren.
Informatieve kruisverwijzingen. Geen aanbevelingen voor combinaties.
7Regelgevingsstatus per regio
| Regio | Status (gecontroleerd op —) |
|---|---|
| Verenigde Staten | Door de FDA goedgekeurd (ChiRhoStim, humaan secretin, weesdiagnosticum). Synthetisch porcien SecreFlo niet meer in de handel |
| Europese Unie | Geen centraal toegelaten humaan secretin. Porcien secretin (Secrelux) is in sommige landen via nationale routes beschikbaar geweest, met onderbroken levering † |
| Verenigd Koninkrijk | Niet geregistreerd als product in de handel; ingevoerd als niet-geregistreerd importproduct voor specialistische tests † |
| Australië | Niet opgenomen in het ARTG; toegankelijk via het Special Access Scheme † |
| Zuid-Afrika | Niet geregistreerd bij SAHPRA † |
| Sport | Niet vermeld door WADA |
8Open vragen
- Kan secretin-versterkte MRCP invasieve pancreasfunctietests vervangen bij vroege chronische pancreatitis?
- Wat doet centrale secretinsignalering eigenlijk bij mensen, gezien de knaagdiergegevens over voedselinname en waterhuishouding?
- Levering: een weesdiagnosticum van één enkele fabrikant blijft kwetsbaar voor tekorten.
9Referenties
- 1Bayliss WM, Starling EH (1902). The mechanism of pancreatic secretion. J Physiol. PubMed · DOI
- 2ChiRhoClin Inc. ChiRhoStim (human secretin) for injection — US prescribing information (current label). PubMed
- 3Sandler AD et al. (1999). Lack of benefit of a single dose of synthetic human secretin in the treatment of autism and pervasive developmental disorder. NEJM. PubMed · DOI
- 4Owley T et al. (2001). Multisite, double-blind, placebo-controlled trial of porcine secretin in autism. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. PubMed · DOI
- 5Williams K, Wray JA, Wheeler DM (2012). Intravenous secretin for autism spectrum disorders (ASD). Cochrane Database Syst Rev. PubMed · DOI
- 6Krishnaswami S, McPheeters ML, Veenstra-VanderWeele J (2011). A systematic review of secretin for children with autism spectrum disorders. Pediatrics. PubMed · DOI
- 7Frucht H et al. (1989). Secretin and calcium provocative tests in the Zollinger-Ellison syndrome: a prospective study. Ann Intern Med. PubMed · DOI
- 8Matos C et al. (1997). Pancreatic duct: morphologic and functional evaluation with dynamic MR pancreatography after secretin stimulation. Radiology. PubMed · DOI
- 9Afroze S et al. (2013). The physiological roles of secretin and its receptor. Ann Transl Med. PubMed · DOI
Referenties worden gekoppeld aan PubMed-/DOI-identificatoren; tot die tijd zoeken links de bronvermelding op in PubMed.
† Wordt door onze beoordelaars gecontroleerd aan de hand van actuele bronnen.
10Community
Discussies en protocollen zijn zichtbaar voor leden. Lid worden is gratis.
Zelf gemelde bijwerkingen Fase 2
11Paginageschiedenis
Gelicentieerd onder CC BY-NC-SA 4.0. Een fout gevonden? Meld het · Redactionele normen — correcties worden hier vastgelegd.