Chlorotoxin

CTX, CLTX; het beeldvormingsconjugaat is tozuleristide (BLZ-100, "Tumor Paint"); het eerdere radiotherapeutische middel was TM-601 / <sup>131</sup>I-TM-601

Oncologie & beeldvorming
Wacht op medische beoordelingEN ES DE FR PT IT NL PL ZH+ Volgen voor updates

1Wat het is

Chlorotoxin is een klein peptide uit het gif van de deathstalkerschorpioen, Leiurus quinquestriatus, die voorkomt in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Het werd in het begin van de jaren 1990 geïsoleerd en gekarakteriseerd door DeBin en Strichartz, die het vernoemden naar zijn werking op de chloridegeleiding.

Het is niet van belang vanwege wat het met mensen doet, maar vanwege waaraan het blijft plakken. In de late jaren 1990 ontdekte de groep van Harald Sontheimer dat chlorotoxin veel sterker bindt aan gliomacellen — de meest voorkomende en meest dodelijke primaire hersentumoren — dan aan normaal hersenweefsel. Gliomen zijn notoir moeilijk volledig te verwijderen omdat de tumorrand overgaat in functionerend hersenweefsel; een chirurg die op zicht en gevoel werkt, kan niet zien waar de tumor eindigt. Een molecuul dat selectief tumorcellen aankleurt, is daarom een chirurgisch hulpmiddel.

Dat leidde tot twee generaties producten. TM-601 was chlorotoxin gelabeld met jodium-131, ontwikkeld als doelgerichte radiotherapie die in de resectieholte of intraveneus werd afgegeven. Tozuleristide (BLZ-100) is chlorotoxin geconjugeerd aan indocyaninegroen, een nabij-infrarood fluorescerende kleurstof die al klinisch wordt gebruikt. Intraveneus gegeven voorafgaand aan een operatie is het bedoeld om resterende tumor te laten gloeien onder een speciale beeldvormingscamera — vandaar de informele naam "Tumor Paint". Chlorotoxin is recenter gebruikt als het herkenningsdomein van een chimere antigeenreceptor voor gemodificeerde T-cellen.

Een belangrijk en vaak verhaspeld punt: chlorotoxin is een van de minder gevaarlijke componenten van een gevaarlijk gif. Een steek van de deathstalker kan dodelijk zijn, met name bij kinderen, maar die toxiciteit komt vooral van toxinen in hetzelfde gif die op natriumkanalen werken, niet van chlorotoxin. De eigen doelwitten van chlorotoxin zijn grotendeels kanalen van insecten en schaaldieren, en het heeft in de klinisch gebruikte doses een lage toxiciteit bij zoogdieren laten zien. Het is een tumorgericht adreslabel dat bij toeval in gif is aangetroffen.


2Hoe het vermoedelijk werkt

Selectieve binding aan tumoren. De best onderbouwde verklaring is binding aan een complex waarin matrixmetalloproteïnase-2 (MMP-2) op het oppervlak van de tumorcel een rol speelt, met bijdragen van eiwitten van chloridekanalen (ClC-3 is voorgesteld) en, in sommige rapporten, van annexine A2. De precieze receptor blijft betwist, wat zelf een openstaande vraag voor het veld is.
Chloridegeleiding. De oorspronkelijke farmacologie — remming van chloridekanalen met een kleine geleiding — draagt vermoedelijk bij aan effecten op de vormverandering en de invasie van gliomacellen, waarvoor volumeregulatie nodig is. Dit is een mechanistische observatie, niet de basis van het gebruik voor beeldvorming.
Afgifte van de lading. Voor zowel het fluorescerende als het radioactief gelabelde conjugaat dient chlorotoxin er uitsluitend voor om de lading te concentreren. De kleurstof levert een zichtbaar signaal; het isotoop levert lokale straling.
Laag molecuulgewicht en het bereiken van de hersenen. Door zijn kleine formaat en zijn stabiele, met disulfidebruggen vastgezette vouwing kan het tumorweefsel bereiken achter een deels verstoorde bloed-hersenbarrière.
Een schorpioenpeptide dat selectief aan gliomacellen bindt. Wordt minder gebruikt als kanaalblokker dan als doelzoekend label, gekoppeld aan een kleurstof die de tumorranden tijdens een operatie zichtbaar maakt.Schematisch — niet op schaal

3Wat het onderzoek laat zien

Het zichtbaar maken van de gliomarand bij volwassenen

Een fase 1-dosisescalatiestudie met intraveneus tozuleristide voorafgaand aan gliomaresectie rapporteerde dat het middel goed werd verdragen en dat tijdens de operatie fluorescentie in tumorweefsel kon worden gedetecteerd, waarbij het signaal onvolledig correleerde met de histologie (Patil 2019, Neurosurgery). Klein, ongecontroleerd, dosisbepalend; het stelde haalbaarheid en veiligheid vast, niet het voordeel voor patiënten. [5]

Tumoren van het centrale zenuwstelsel bij kinderen

Een fase 1-studie bij kinderen met tumoren van het centrale zenuwstelsel rapporteerde verdraagbaarheid en fluorescentie bij verschillende tumortypen (ClinicalTrials.gov NCT02462629). Daarna werd een grotere pediatrische studie uitgevoerd; later werd een protocol voor uitgebreide toegang geopend (NCT04343274), wat in de praktijk aangeeft dat er geen routinematige levering met een vergunning beschikbaar was. Op het moment van deze beoordeling bestaat er geen goedkeuring door een regelgever en is de status van het programma het best te omschrijven als stilgevallen †.
Beoordeeld: B/D

Andere tumortypen

Binding van chlorotoxin is beschreven bij een breed scala aan tumoren van neuro-ectodermale oorsprong en bij enkele andere — medulloblastoom, melanoom, neuroblastoom, prostaat- en mammacarcinoom — meestal in cel- en dierstudies, met enige humane beeldvorming bij huid- en borsttumoren.

Therapie met radioactief gejodeerd chlorotoxin

<sup>131</sup>I-TM-601 werd meegenomen in fase 1- en vroege fase 2-studies bij recidiverend glioom, intracavitair of intraveneus afgegeven, met meldingen van verdraagbaarheid en van lokalisatie in de tumor (Mamelak 2006, J Clin Oncol). De ontwikkeling werd niet tot goedkeuring voortgezet. [4]
Beoordeeld: C/D

CAR-T-cellen die door chlorotoxin worden gericht

Door chlorotoxin in plaats van een antilichaamfragment te gebruiken als het tumorherkennende domein van een CAR, vertoonden T-cellen activiteit tegen glioblastoom in muismodellen (Wang 2020, Science Translational Medicine). Preklinisch; een humane studie in een vroege fase is nagestreefd †. [6]

4Gemelde bijwerkingen en interacties

Gemeld in de literatuur

Literatuur (conjugaat, klinische studies). de fase 1-beeldvormingsstudies rapporteerden dat het middel over het algemeen goed werd verdragen. Conjugaten met indocyaninegroen brengen een erkend risico op overgevoeligheidsreacties mee, en bij dit type middel zijn infusiereacties beschreven. Omdat de studies klein waren, zouden ongewone bijwerkingen niet zijn opgemerkt.

Literatuur (gifsteek). dit is de relevante route van blootstelling bij mensen voor het gif zelf, niet voor chlorotoxin. Steken van de deathstalker veroorzaken ernstige lokale pijn, een autonome storm, longoedeem en schade aan de hartspier, en kunnen bij kinderen dodelijk zijn; de behandeling is ondersteunend, met antigif waar dat beschikbaar is. Deze effecten worden toegeschreven aan andere componenten van het gif.

Door de community gemeld

Gebruik in de community: vrijwel niets gedocumenteerd. Zelftoediening zou zinloos zijn — het molecuul heeft geen eigen therapeutisch effect; zijn hele functie is om weefsel te laten fluoresceren onder een gespecialiseerde nabij-infraroodcamera tijdens een operatie.

Theoretisch. immunogeniciteit bij herhaalde dosering van een niet-humaan peptide; binding buiten het doelwit aan normale weefsels die het doelwitcomplex tot expressie brengen, wat het contrast zou verminderen dat het middel nuttig maakt.

Interacties. niets vastgesteld.

Markers die onderzoekers vaak volgen

Er zijn geen biomarkers vastgesteld die specifiek zijn voor deze verbinding, en er is geen gebruik op eigen initiatief om te monitoren. In de klinische studies waren de relevante maten chirurgisch en radiologisch in plaats van laboratoriumwaarden:

MarkerWaarom ze gevolgd wordt
Mate van resectie op postoperatieve MRIde werkelijke uitkomst die het middel moet verbeteren.
Histopathologie van fluorescerend versus niet-fluorescerend weefselde maat voor de vraag of het signaal betekent wat het hoort te betekenen (sensitiviteit en specificiteit aan de rand).
Standaard perioperatief bloedonderzoek (CBC, CMP) en vitale functies tijdens de infusiealgemene veiligheidsmonitoring in de studie, plus oplettendheid voor overgevoeligheid gezien het kleurstofbestanddeel.
Neurologisch onderzoekomdat de klinische vraag is of een completere resectie kan worden bereikt zonder meer uitval.

Gratis voor iedereen. Veiligheidsinformatie staat nooit achter een betaalmuur.


5Onderzoekscontext en veiligheidsopmerkingen

Chlorotoxin en zijn conjugaten zijn diagnostische middelen in onderzoek en laboratoriumreagentia, geen behandelingen. Drie punten bepalen die context: - Het is een gericht ligand, geen geneesmiddel. Ongeconjugeerd chlorotoxin heeft geen aangetoond therapeutisch voordeel. De waarde ervan zit volledig in wat eraan vastzit en in de beeldvormingsapparatuur of de stralingsfysica die de lading uitleest. - De uitlezing vereist een operatiekamer. Het fluorescerende signaal ligt in het nabij-infrarode bereik, is onzichtbaar voor het oog en vereist een speciaal beeldvormingssysteem voor gebruik tijdens de operatie. Er is geen setting buiten de neurochirurgie waarin het middel iets waarneembaars doet. - Het wordt synthetisch gemaakt, en het gif zelf is gevaarlijk. Materiaal van klinische kwaliteit wordt gemaakt door chemische synthese of recombinante expressie, en niet uit schorpioenen gewonnen. Elke omgang met volledig gif is iets anders en werkelijk riskant. Er wordt hier geen enkele aanwijzing voor bereiding, concentratie of bewaring gegeven, omdat er geen gebruik van deze verbinding bestaat buiten een klinische studie of een laboratorium met eigen hanteringsprotocollen.


6Vaak samen onderzocht met

5-aminolevulinezuur en fluoresceïnenatrium (de gevestigde middelen voor fluorescentiegestuurde chirurgie waarmee chlorotoxinconjugaten worden vergeleken); indocyaninegroen alleen; conotoxinen (#194) en andere peptiden uit gif als voorbeelden van dezelfde ontdekkingsstrategie.

Informatieve kruisverwijzingen. Geen aanbevelingen voor combinaties.


7Regelgevingsstatus per regio

RegioStatus (gecontroleerd op —)
Verenigde StatenNiet goedgekeurd door de FDA. Tozuleristide had de status van weesgeneesmiddel en van zeldzame pediatrische ziekte; in onderzoek, met een protocol voor uitgebreide toegang in de registers †
Europese UnieNiet toegelaten; geen handelsvergunning van de EMA
Verenigd KoninkrijkGeen vergunning
AustraliëNiet goedgekeurd door de TGA
Zuid-AfrikaNiet geregistreerd bij SAHPRA
SportNiet vermeld door WADA. Als niet-goedgekeurde stof zou het in principe onder S0 vallen als het aan een atleet werd toegediend, maar het heeft geen toepassing voor prestaties

8Open vragen

  • Wat is het werkelijke moleculaire doelwit? Het MMP-2-complex, ClC-3, annexine A2 en andere zijn voorgesteld en de vraag is onbeslist.
  • Verbetert geleiding op fluorescentie met dit middel de mate van resectie, de overleving of de neurologische uitkomst? Geen gecontroleerde studie heeft dit beantwoord.
  • Waarom is een programma met schone fase 1-gegevens en de status van weesgeneesmiddel niet verder gekomen — biologie, signaal-ruisverhouding of commerciële factoren?
  • Kan het skelet van chlorotoxin een therapeutische in plaats van een diagnostische lading dragen met een acceptabele specificiteit?

9Referenties

  1. 1DeBin JA, Maggio JE, Strichartz GR (1993). Purification and characterization of chlorotoxin, a chloride channel ligand from the venom of the scorpion. Am J Physiol. PubMed · DOI
  2. 2Soroceanu L, Gillespie Y, Khazaeli MB, Sontheimer H (1998). Use of chlorotoxin for targeting of primary brain tumors. Cancer Res. PubMed
  3. 3Deshane J, Garner CC, Sontheimer H (2003). Chlorotoxin inhibits glioma cell invasion via matrix metalloproteinase-2. J Biol Chem. PubMed · DOI
  4. 4Mamelak AN et al. (2006). Phase I single-dose study of intracavitary-administered iodine-131-TM-601 in adults with recurrent high-grade glioma. J Clin Oncol. PubMed · DOI
  5. 5Patil CG et al. (2019). Phase 1 safety, pharmacokinetics, and fluorescence imaging study of tozuleristide (BLZ-100) in adults with newly diagnosed or recurrent gliomas. Neurosurgery. PubMed · DOI
  6. 6Wang D et al. (2020). Chlorotoxin-directed CAR T cells for specific and effective targeting of glioblastoma. Sci Transl Med. PubMed · DOI
  7. 7ClinicalTrials.gov. NCT02234297; NCT02462629; NCT04343274. PubMed

Referenties worden gekoppeld aan PubMed-/DOI-identificatoren; tot die tijd zoeken links de bronvermelding op in PubMed.

† Wordt door onze beoordelaars gecontroleerd aan de hand van actuele bronnen.


10Community

Discussies en protocollen zijn zichtbaar voor leden. Lid worden is gratis.

Zelf gemelde bijwerkingen Fase 2

Nog niet genoeg gegevens. 0 van de 50 benodigde leden hebben deze stof 4+ weken gelogd. Onder de 50 tonen we niets, zodat niemand herkenbaar is.

11Paginageschiedenis

31 okt 2026Profile published — awaiting medical review

Gelicentieerd onder CC BY-NC-SA 4.0. Een fout gevonden? Meld het · Redactionele normen — correcties worden hier vastgelegd.